Kadınların arama motorlarında ve ilmihal kitaplarında en sık yanıt aradığı "Adet lekesi orucu bozar mı, Diyanet'e göre adet öncesi veya sonrası gelen kahverengi akıntı orucu sakatlar mı?" soruları, ibadetin geçerliliği açısından büyük önem taşır. İslam fıkhında kadınların özel halleri "hayız" (adet), "nifas" (lohusalık) ve "istihaze" (özür kanı) olmak üzere üç kategoride ele alınır. Sorun şu ki, gelen o "leke"nin hayız başlangıcı mı yoksa istihaze mi olduğuna karar vermek her zaman kolay değildir. Bu yazımızda, adet öncesi ve sonrası gelen lekelerin fıkhi hükmünü, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın renkler ve süreler konusundaki ölçülerini, "beyaz akıntı" (tuhr) kriterini ve kadınların bu süreçte nasıl hareket etmesi gerektiğini tüm detaylarıyla ele alıyoruz. HAYIZ (ADET) VE İSTİHAZE (ÖZÜR) AYRIMI Orucun bozulup bozulmadığına karar verebilmek için öncelikle gelen lekenin "adet kanı" sayılıp sayılmadığını bilmek gerekir. İslam alimleri, adet süresinin en az 3 gün, en çok 10 gün olduğu konusunda (Hanefi mezhebinde) genel bir görüş belirtmişlerdir. Ancak adet döngüsü dışında, yani iki adet arasındaki temizlik süresinde (en az 15 gün) veya adet süresi bittikten sonra gelen kanamalar "istihaze" yani özür kanı sayılır. Yani belirleyici olan, lekenin "devamlılığı" ve adet döngüsüyle olan ilişkisidir. Dolayısıyla bu renkleri gören kadın hala "hayızlı" sayılır ve oruç tutamaz. Adetin bittiği ise "beyaz akıntı"nın (tuhr) görülmesiyle anlaşılır.

Takdir ve teşekkür hesaplama 2026, karnelerin verilmesine günler kala öğrencilerin odaklandığı konulardan oldu. 2025 2026 eğitim öğretim yılının ilk dönemi, 16 Ocak Cuma günü karnelerin verilmesiyle tamamlanacak. MEB kriterlerine göre tüm derslerden başarılı olan, dönem puanlarının ağırlıklı ortalaması 70,00 den aşağı olmayan ve davranış puanı 100 olan öğrencilere takdir ve teşekkür belgeleri veriliyor. Not ortalaması, 1. yazılı puanının 2. ve varsa 3. yazılı puanı ile toplanmasının ardından toplam yazılı sayısına bölünmesiyle ortaya çıkmaktadır. İlkokul 4 üncü sınıf ile ortaokul ve imam-hatip ortaokullarının bütün sınıflarında puan ortalaması Türkçe dersinden 55.00, diğer derslerin her birinden 45.00 puandan aşağı olmamak şartı ile tüm derslerin dönem ağırlıklı puan ortalaması 70.00-84.99 olanlar "Teşekkür", 85.00 puan ve yukarı olanlar "Takdir" belgesi ile ödüllendirilmektedir. Kınama ve okul değiştirme yaptırımlarından birini alan öğrenciye o eğitim ve öğretim yılı içinde teşekkür, takdir ve iftihar belgesi verilmez. Okullara devamı sağlamak için çaba gösteren Milli Eğitim Bakanlığı, takdir teşekkür hesaplama kriterlerini değiştirdi.

"Annelere 32'nci haftadan itibaren uygulamalı destek veriyoruz" Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin uzun yıllardır taşıdığı "Bebek Dostu Hastane" unvanıyla kalite standartlarını en üst seviyede tuttuğunu belirten Prof. Dr. Feyza Umay Koç, "Emzirme başarısının doğru bilgilenme ile başladığı ilkesinden yola çıkan merkezimiz, 32'nci hafta ve üzerindeki tüm gebe kadınlara yönelik kapsamlı eğitimler düzenliyor. Uzmanlar eşliğinde gerçekleştirilen bu eğitimlerde; doğru emzirme teknikleri, bebeklerin açlık sinyallerini anlama ve meme sağlığı gibi kritik konular detaylandırılıyor. Böylece anne adayları, doğum sonrasına hem psikolojik hem de teknik açıdan hazır bir şekilde giriyor. Ege Üniversitesi Hastanesi Kadın Doğum Servisi'nde doğum yapan anneler, henüz taburcu olmadan emzirme danışmanlarımız tarafından ziyaret edilerek uygulamalı destek alıyor. Ayrıca süreç içerisinde çeşitli nedenlerle emzirmeye ara vermiş veya süt miktarı azalmış anneler için 'relaktasyon' yani sütün yeniden gelmesini sağlama yöntemleri uygulanıyor. Bilimsel metotlarla desteklenen anneler, yeniden emzirme motivasyonu kazanarak bebeklerinin bağışıklığını güçlendirme fırsatı buluyor" dedi. Prof. Dr. Feyza Umay Koç "Bebek Dostu Hastane" olmak için ekip çalışmasının çok önemli olduğunu ve bu konuda hastane yönetiminin, Yenidoğan Bilim Dalı öğretim üyeleri Prof. Dr. Özge Altun ve Doç. Dr. Demet Terek'in, tüm bebek dostu hastane komisyonu üyelerinin şartsız destek verdiklerini belirtti. "Bebekler ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslenmelidir" Bebeklere ilk 6 ay sadece anne sütü verilmesi gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Feyza Umay Koç, "Anne sütü, bebeğin en güçlü bağışıklık kalkanıdır. Her bebeğin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini sağlamak ve bu süreci 2 yaş ve ötesine taşımak, bebeğin gelişimi açısından hayati önem taşır. Üniversitemizin akademik birikimiyle sahaya inen polikliniğimiz, İzmir ve çevresindeki tüm anneler için bir rehber niteliğindedir " diye konuştu.

Bayburt'ta üniversite öğrencileri, kampüste karda rafting botuyla kayarak keyifli vakit geçirdi. Spor Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yunus Emre Çingöz, öğrencilerle karda rafting ve kayak yaparak keyifli vakit geçirdiklerini söyledi.

915 yaş arası çocuk ve gençlere yönelik olarak düzenlenen, 19 Ocak'ta başlayacak olan ve iki hafta sürecek programda; sanat, spor, teknoloji ve kültürel faaliyetler içeren atölye çalışmaları yer alacak. Gençlik Kış Kulübü'ne ilişkin başvuru ve detaylı bilgilere Bayburt Gençlik Merkezi üzerinden ulaşılabileceği kaydedildi.

Eğitim-Bir-Sen Adana Şube Başkanı Mustafa Sarıgeçili, öğretmenlerin kılık kıyafetleri ile asılsız CİMER şikâyetlerinde artık yasal süreç işletilmesine yönelik yapılan düzenlemeye ilişkin, "Bu bir kıyafet dayatması değil ancak öğretmenin örnek, model olması gerektiğine inanıyorum. CİMER şikâyetlerinin yalan, iftira olanlarına karşı öğretmenlerimizin eli artık daha da güçlü olacak" dedi. Sarıgeçili, CİMER'e yapılan şikâyetlerin hepsinin titizlikle incelendiğini, bundan sonra asılsız ihbarlara karşı yasal sürecin başlatılmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, "Yıllardır aslında bu konu sıkıntılı. Öğretmenlerimizin yalan yanlış CİMER'e şikâyet edilmelerine karşıydık. Son toplantıda da bu konu karara bağlandı ve artık bundan sonraki süreçte öğretmenlerimize yalan yanlış bu şikâyetlerde hukuki destek vereceğiz. Bu haber de öğretmenlerimizi sevindirdi. CİMER şikâyetlerinin hepsi dikkate alınıyordu ve müfettişler okullara gelerek öğretmenlerimizi denetliyordu. Bu da hem bir zaman kaybı hem de öğretmenlerin morallerini bozuyordu. En azından CİMER şikâyetlerinin yalan, iftira olanlarına karşı öğretmenlerimizin eli artık daha da güçlü olacak. Bundan sonraki süreçte de biz bu kararın takipçisi olacağız" ifadelerini kullandı. Adana'da bin 800 öğretmen fazlalığı olduğuna da değinen Sarıgeçili, "Atama sistemlerindeki aksaklıklardan dolayı her ilde olduğu gibi Adana merkezde de bin 800 öğretmen fazlalığı var. Bin 300'e yakın da öğretmen ihtiyacı olan bölgemiz var. Güncellemeler ile bu fazla öğretmenler eksik bölgelere dağıtılacak. Ondan sonraki süreçte de resen atama olacak. Resen atamaya karşıyız" dedi.

İstanbul merkezli 13 ilde daha önce gerçekleştirilen 'FETÖ' operasyonu kapsamında gözaltına alınan 51 kişiden 14'ü tutuklanırken, 29'u adli kontrolle serbest bırakıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında geçtiğimiz günlerde düzenlenen operasyonda 51 kişi gözaltına alınmıştı. Savcılıkta ifadeleri alındıktan sonra 8 kişi serbest bırakıldı.

Türkiye'de nüfus artış hızı düşmeye devam ediyor. Doç. Dr. Hatice Budak ise düşük doğum oranlarının arkasındaki nedenleri sosyolojik açıdan yorumladı. Küresel yaşlanma süreci olarak adlandırılan "demografik dönüşüm" evresinde olduğu belirtilen Türkiye'de, doğurganlık hızının düşmesiyle çocuk ve genç nüfus oranı hızla azalırken, yaşlı nüfus oranı ise hızla artış gösteriyor. Yine TÜİK verilerine göre Türkiye; son on yılda nüfus artış hızının düşmesinin etkisiyle "çok yaşlı ülkeler" sınıfına dahil oldu. Nüfus artış hızının düşmesinde Türkiye'yi bekleyen en büyük tehlikenin demografik yaşlanma olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Cenk Beyaz, "Arkadan çocuk nüfusu, genç nüfus gelmediği müddetçe toplam nüfus içerisindeki yaşlı nüfus oranı giderek artıyor. Bunun da temel sebebi sağlık imkanlarının gelişmesi, beklenen yaşam süresinin uzaması, ortanca yaşın ileriye gitmesi. Bunlar esasen sağlık açısından, insan topluluğu açısından önemli kazanımlar. Fakat sizin bunu dengeli bir şekilde yürütmeniz gerekiyor." İfadelerini kulandı. "EMEKLİLİK SİSTEMİNE YATIRIM YAPILMASI GEREKİYOR" Yaşlanma arttıkça sosyal güvenlik ve emeklilik sistemine yatırım yapılması gerektiğini altını çizen Cenk, "Çalışan genç nüfus azaldıkça Türkiye bu anlamda yaşlılara yani bağımlı olan 0-14 yaş grubuyla 65 ve üzeri yaş grubu dediğimiz yaşlı bağımlı nüfusa bağımlı olmayan nüfus; yani 15-64 yaş arası nüfus bakmak durumunda kalıyor. Bu dolayısıyla demografik kavramlarla ifade edeceğimiz üzere demografik fırsat penceresinin giderek daralmasına sebebiyet veriyor. Türkiye için 10 ila 15 yıl gibi bir süreden bahsediliyor. Bazı kaynaklarda 20 yıl söyleniyor. Bu sadece o bahsettiğim bağımlı olan nüfusla bağımlı olmayan nüfus arasındaki farkı gösteriyor. Hali hazırda bağımlı olmayan nüfus bağımlı olan nüfustan daha yüksek." dedi. "TOPLUMA YENİ MALİYETLER GETİRECEK" Türkiye'nin önündeki bu doğurganlık hızlarıyla en önemli tehlikelerden birinin bağımlılık oranları olduğuna vurgu yapan Beyaz, "Eğer böyle devam ederse 2035 gibi 30'lu yıllarda çocuk bağımlılık oranı yaşlı bağımlılık oranının altına düşecek. Yani daha yaşlı bir toplum, daha yaşlı fertlerden oluşan bir Türkiye'den bahsedeceğiz. Bu da ister bakım hizmetleri, emeklilik sistemi, mesela hali hazırda emeklinin maaşı ne kadar olsun, yaşlılarla alakalı birçok şey söyleniyor. Bu insanlar için bakım sigortası ve benzeri şeyler tartışılıyor. Siz sosyal güvenlik sisteminiz içerisinde yeni yedeklemeler yapmak zorunda kalacaksınız. Bu da ister istemez topluma yeni maliyetler demektir." şeklinde konuştu. YOKSUL YAŞLI OLMA DURUMU SÖZ KONUSU Beyaz, "Mesela Türkiye'nin bu anlamda temel sıkıntılarından biri, bir Almanya, Japonya gibi müreffeh bir yaşlanmadan ziyade kişi başına düşen milli gelirde arzu edilen seviyeye ulaşmadan yoksullaşma ihtimaliyle yaşlanma ya da yoksul yaşlı olma gibi bir durumdan söz edebiliriz ne yazık ki." uyarısında bulundu. "Nüfusu diri tutabilmek ve yeni iş gücü sağlayabilmek için planlı göçlerin gündelik hayata yansımaları olacak" diyen Beyaz, "Örneğin aynı ülkelerden gelen vatandaşlar benzer semtlerde yaşamayı tercih edecek ki İstanbul'da Fatih-Aksaray bölgesinde bugün bile bunu görebiliyoruz. Yoğun göç alan bölge bundan 15 yıl öncesine kıyaslandığında yabancı sayısının sıklığı görülebiliyor. Bu gibi durumlar Amerika'da, Avrupa'nın büyük şehirlerinde olduğu gibi China Town'lar, küçük Şam'lar, küçük Kabil'ler vesaire gibi şeylerin Türkiye'de de oluştuğunu aslında yer yer görüyoruz. Bu ister istemez bir zenginlik olarak da düşünülebilir. Fakat bunu buna karşıt reaksiyonel gelişen demografik kaygı yani milliyetçilik, kendi ülkesine azınlık kalma korkusu gibi şeyleri de gündeme getiriyor." dedi. Daha az kişinin yaşamasına olanak sağlayan 1+1 ve 1+0 konutlar çok daha fazla gündeme gelecek. Doğurganlık hızının düşmesinin gelecekti "Korkutucu" etkileri konuşulurken aynı zamanda bu duruma yol açan etkenler de sıkça irdeleniyor. Bugün hükümet tarafından yapılan 3 çocuk çağrısına getirilen en büyük eleştirilerden biri ekonomik durumun çocuk sahibi olmaya imkan sağlamadığı yönünde. TÜİK tarafından paylaşılan liste ise şu şekilde: Şanlıurfa: 3,28 Şırnak: 2,62 Mardin: 2,32 Muş: 2,23 Diyarbakır: 2,20 Ağrı: 2,16 Bitlis: 2,15 Siirt: 2,14 Batman: 2,12 Gaziantep: 2,11 TOPLAM DOĞURGANLIK HIZININ EN DÜŞÜK OLDUĞU 10 İL 2024 Amasya: 1,22 Çanakkale: 1,22 Kırklareli: 1,21 İstanbul: 1,20 Karabük: 1,20 İzmir: 1,17 Ankara: 1,15 Zonguldak: 1,15 Eskişehir: 1,12 Bartın: 1,12 DOĞUM HIZI DÜNYADA DA DÜŞÜŞTE Düşük doğum oranları aslında sadece Türkiye'nin karşı karşıya kaldığı bir sorun değil. Dünya genelinde de doğurganlık hızı hızla düşüyor. Malta: 1,06 (Milli gelir: 35.678 dolar) İspanya: 1,12 (Milli gelir: 34.413 dolar) Litvanya: 1,18 (Milli gelir: 32.086 dolar) Polonya: 1,20 (Milli gelir: 28.393 dolar) İtalya: 1,21 (Milli gelir: 37.386 dolar) Lüksemburg: 1,25 (Milli gelir: 58.646 dolar) Finlandiya: 1,26 (Milli gelir: 40.285 dolar) Estonya: 1,31 (Milli gelir: 29.562 dolar) Avusturya: 1,32 (Milli gelir: 45.842 dolar) Bulgaristan: 1,81 (Milli gelir: 23.190 dolar) Fransa: 1,66 (Milli gelir: 38.621 dolar) Moldova: 1,62 (Milli gelir: 15.855 dolar) Sırbistan: 1,62 (Milli gelir: 25.718 dolar) İzlanda: 1,55 (Milli gelir: 66.880 dolar) Macaristan: 1,55 (Milli gelir: 28.439 dolar) Romanya: 1,54 (Milli gelir: 28.908 dolar) Slovenya: 1,51 (Milli gelir: 34.744 dolar) Danimarka: 1,50 (Milli gelir: 49.299 dolar) İrlanda: 1,50 (Milli gelir: 61.972 dolar) "REFAH DÜZEYİ ARTTIKÇA DOĞURGANLIK AZALIYOR" Refah düzeyi arttıkça doğurganlığın düştüğüne dikkat çeken Doç. Dr. Cenk Beyaz, "Demografi literatüründe, bu verileri takip ettiğimiz zaman ekonomi daha iyi hale geldikçe, refah düzeyi daha iyi hale geldikçe doğurganlık eğilimleri azalıyor. Bu bir gerçek. Dolayısıyla karşımıza şöyle bir soru çıkıyor. Ekonomiyi İyileştirdiğimiz zaman sonu ne olacak? Devletler, politika yapıcılar bunları da hesap ediyor. Bunlar çok normal bir şey. Verimli politikalar üretmeniz gerekiyor. Mesela ben size bir örnek vereyim. Fransa 90'lardan itibaren çok güçlü, kapsayıcı doğurganlık politikaları yürütmeye çalışıyor. Bunu sadece para vererek değil. Kreşler, esnek çalışma saatleri, doğurganlığı arttırıcı başka destekler, vergi indirimleri vesaire bunları bir sürü şekilde yapıyor. Ama yeni paylaşılan bir veriye göre II. Dünya Savaşı'ndan sonra Fransa'daki ölüm sayıları doğum sayılarını geçmiş vaziyette. Yani eskisi gibi doğurganlık artmıyor her şeye rağmen. Doğurganlığın azalmasının sadece Batı'da görülmediğinin altını çizen Beyaz, "Bunun en çarpıcı örnekleri Uzak Asya'da. Refah artarken doğurganlık düşüyor. HAZ VE KONFOR ÇOCUK SAHİBİ OLMA DÜŞÜNCESİNİ ETKİLİYOR KTO Karatay Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hatice Budak da yaptığı değerlendirmede doğurganlık hızının düşüş nedenlerini sosyolojik açıdan değerlendirdi. "Kendimize odaklanmak, haz ve konfor alanlarımızı bozmak istememek çocuk sahibi olma düşüncelerimizi etkilemekte ya az sayıda ya da hiç çocuk sahibi olmama eğilimimizi kuvvetlendirmektedir." Diye Budak, "Bu tarz bir düşünce biçiminde çocuk kişisel gelişimin, kariyerin önünde bir engel dahası sorumlulukların minimalize edildiği ben merkezli bir hayatta sorumlukları artıran tabiri caizse keyif bozucu, rahatsızlık verici bir ayak bağı olarak görülmektedir." İfadelerini kullandı. "BİREYLERİN TOPLUMA KARŞI GÖREVLERİ VAR" Budak, doğurganlığa bireylerin özel hayatları ile ilgili, doğrudan kendi iradelerince karar verecekleri bir mesele olarak bakmanın; bireylerin toplum içinde yaşadığı ve sosyal bir varlık olarak topluma karşı görevleri olduğunu gözden kaçırmak olarak değerlendirdi. DOĞURGANLIK HIZINI ARTIRMAK İÇİN POLİTİKALAR Dünya genelinde doğurganlık hızını artırmak için farklı ülkelerde farklı uygulamalar mevcut. Buna göre en çok uygulanan yöntemler ise nakit desteğinin yanı sıra doğum izin sürelerinin artırılması, kreş ve bakım için uygulanan kolaylaştırıcı yöntemler mevcut. Konut ve eğitim maliyetlerinin arttığı ülke eşi görülmemiş bir nüfus düşüşü ile karşı karşıya kalırken, geçtiğimiz yıl, görevden uzaklaştırılan Cumhurbaşkanı Yoon Suk Yeol, ülkenin "demografik krizle" karşı karşıya olduğunu ilan etti ve bunun hükümetinin en büyük önceliği olacağına taahhütte bulundu. Akademisyenler yaptıkları çalışmalar ile durumun hem ulusal hem de küresel çapta yansımalarını gözler önüne seriyor.

14 Şubat Sevgililer Günü, küresel bir tüketim çılgınlığına dönüşmüş olsa da, özünde sevgi, romantizm ve hediyeleşme üzerine kurulu bir ritüeldir. Sosyal baskı ile dini hassasiyetler arasında kalan çiftlerin, özellikle de gençlerin arama motorlarında en sık yanıt aradığı "Sevgililer Günü günah mı, Diyanet'e göre 14 Şubat'ı kutlamak caiz mi?" soruları, modern zamanların en popüler fıkhi polemiklerinden biridir. 14 Şubat'ın tarihçesine bakıldığında Aziz Valentine efsanesi ile karşılaşılması, dindar kesimlerde "gavur adeti" algısını güçlendirir. Bu yazımızda, Sevgililer Günü'nün tarihsel kökenini, İslam'daki "teşebbüh" (benzeme) kavramının sınırlarını, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın özel günler ve hediyeleşme konusundaki genel yaklaşımını ve bir Müslümanın eşine sevgisini nasıl göstermesi gerektiğini tüm detaylarıyla ele alıyoruz. Eğer bir Müslüman, 14 Şubat'ı "Aziz Valentine'in hatırasını yaşatmak" veya "Hristiyanların kutsal gününe saygı duymak" niyetiyle kutlarsa, bu kesinlikle haramdır ve imana zarar verir. 14 Şubat, genellikle evli olmayan çiftlerin, flört eden gençlerin ve nikahsız birlikteliklerin kutladığı bir gün olarak ön plana çıkarılır. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI'NIN YAKLAŞIMI Diyanet İşleri Başkanlığı, özel günler ve kutlamalar konusunda "niyet" ve "kültürel yozlaşma" vurgusu yapar. Bir adamın karısına 14 Şubat'ta çiçek alması haram değildir.

Miraç Kandilinde nafile namazı kıldıktan sonra 100 kez "Sübhanallahi velhamdülillahi ve lâ ilâhe illallahü vallahü ekber, ve lâ havle velâ kuvvete illâ billahil aliyyil azim" 100 defa istigfar, 100 defa salâvat-i serîfe okunmasının sevap olduğu söylenir. "Allah'ı tesbih ederim/bütün noksan sıfatlardan tenzih ederim, hamd Allah'a mahsustur, Allah'tan başka ilâh yoktur, Allah en büyüktür." zikrini okumalı. Bunlardan sonra da istenilen şekilde dua edilmelidir." Hz. Peygamber'e "Allahümme salli alâ Muhammed" veya "Sallallahü aleyhi ve sellem" ya da "Allahümme salli alâ Seyyidinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ve bârik ve sellim" diye salavat getirilir.