Emzirmek eyleminin kendisinin orucu bozup bozmadığı teknik bir fıkıh konusuyken, emziren annenin oruç tutup tutmama serbestisi (ruhsat) ayrı bir değerlendirme alanıdır. Bu yazımızda, emzirme eyleminin oruç üzerindeki fıkhı etkisini, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın konuya dair net duruşunu, oruç tutmayan annelerin bu borçlarını nasıl ödeyeceğini (kaza ve fidye durumunu) ve doktorların bu süreçteki tavsiyelerini tüm yönleriyle ele alıyoruz. Asıl üzerinde durulması gereken konu, emziren annenin oruç tutmaya gücünün yetip yetmeyeceği ve oruç tutmasının anne veya bebek sağlığına zarar verip vermeyeceğidir. Bu noktada İslam fıkhı devreye girer ve anneye bir "ruhsat" yani izin/kolaylık kapısı aralar. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI'NIN GÖRÜŞÜ VE RUHSAT DURUMU Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, Kuran-ı Kerim'deki ayetler ve Hz. Peygamber'in hadisleri ışığında emziren kadınların durumuyla ilgili çok net bir fetva vermiştir. Bakara Suresi'nin 184. ve 185. ayetlerinde hastalık, yolculuk gibi durumlarda orucun kazaya bırakılabileceği belirtilmiştir. Burada ölçü "zarar görme ihtimali"dir. Eğer uzman bir doktor, annenin oruç tutması durumunda sütünün kesileceğini, bebeğin gelişiminin duracağını veya annenin sağlığının ciddi şekilde bozulacağını belirtiyorsa, o annenin oruç tutmaması sadece bir hak değil, aynı zamanda bir sorumluluktur. Çünkü İslam'da "zarar vermek de yoktur, zarara uğramak da yoktur." Annenin kendi canını veya bebeğinin canını tehlikeye atacak şekilde ibadet etmesi istenmez. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ve fıkıh alimlerinin çoğunluğunun görüşüne göre, emzirme ve hamilelik "geçici" bir mazerettir. Bu sebeple, emziren anneler tutamadıkları oruçları, emzirme dönemi bittikten ve şartlar normale döndükten sonra gününe gün olarak "kaza" etmelidirler. Eğer bebek sadece anne sütü alıyorsa (ilk 6 ay) ve sık emiyorsa, oruç tutmak riskli olabilir.

İzmir Ekonomi Üniversitesi'nde bir öğrenci, 2001'den bu yana üniversiteye kayıt yaptıran kız öğrencilerin fotoğraflarını ele geçirerek bir internet sitesinde oylamaya açtı. İzmir Ekonomi Üniversitesi'ndeki skandalda yeni detaylar ortaya çıktı. Kız öğrencilere ait vesikalık fotoğraflar ve öğrenci numaralarının yer aldığı siteyi kurarak "en güzel, en çirkin" gibi başlıklarla oylamaya açan şüphelinin ifadesine ulaşıldı.

Kur'ân'da yalnızca inkâr değil, iyiliğe kayıtsızlık da ağır bir dille eleştiriliyor. Mâûn Sûresi'nin 3. âyeti, cimriliğin ve merhametsizliğin nasıl bir manevî çöküşe işaret ettiğini gözler önüne seriyor. Kur'ân-ı Kerîm'de Mâûn (Eraeytellezî) Sûresi, dinin yalnızca söz ve şekil değil; ahlâk, merhamet ve sorumluluk olduğunu güçlü bir üslupla hatırlatır. Sûrenin 3. âyet-i kerîmesi ise bu hakikati, özellikle sosyal sorumluluk üzerinden ortaya koyar. Zâriyât Sûresi'nin 19. âyetinde meâlen şöyle buyrulur: "Onların mallarında, isteyenin ve istemeye utanan yoksulun hakkı vardır." Bu ifade, yapılan yardımın bir lütuf değil; bir hakkın teslimi olduğunu gösterir. Mâûn Sûresi'nin 3. âyeti, mümine şu soruyu sordurur: Kur'ân'ın bu uyarısı, her çağda geçerlidir: İyiliğe engel olan bir kalp, iman iddiasını taşıyamaz.

Zonguldak'ın Alaplı ilçesinde, Kaymakam Selçuk Köksal öncülüğünde geleneksel olarak gerçekleştirilen kan bağışı günü büyük bir katılımla Alaplı Hükümet Konağında yapıldı. Kaymakamlık binası içinde kurulan mobil kan bağışı etkinliğin merkezi oldu. Kaymakam Köksal, yaptığı açıklamada, "Kan bağışı, insanlık için büyük bir öneme sahip. "Can ver Hayat ver' sloganıyla bugün burada toplanarak hem dayanışmamızı güçlendiriyor hem de ihtiyaç sahiplerine umut oluyoruz" dedi.

Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi (SEAH)'te yoğun bakımda tedavi görmekte olan bir hastaya beyin ölümü tanısı konulmasının ardından, ailesinin kararıyla bir karaciğer ve iki böbrek nakil bekleyen 3 hastaya bağışlandı. Organ Nakli Merkezi Genel Müdürü Prof. Dr. Hamad Dheir ise Türkiye'de organ bağışı konusunda toplumsal farkındalığın artırılmasının önemine dikkat çekti.

Diyarbakır'ın Çermik İlçe Devlet Hastanesinde görevli bir grup personel, hastanede tedavi gören çocuklara oyuncak dağıttı. Personel, kendi aralarında topladıkları paralarla aldıkları oyuncakları, tedavi amacıyla hastaneye gelen çocuklara dağıttı.

Antalya'nın Kepez ilçesinde Erenköy Mahallesi'nde yaşayan Tarık Bakır, 20 yıldır tanıdığı arkadaşı Ümit B. ile 87 yaşındaki Alzheimer hastası anneannesinin sokakta kaldığını öğrenince yüreği sızladı. Karakola giderek arkadaşı Ümit B. hakkında şikâyette bulunan Bakır, terk edilerek mağdur edilen yaşlı kadının durumu için gerekli kişilerin ve yetkililerin yardımını beklediğini belirterek, "Ümit 20 senedir tanıdığım bir insan, anneannesi ile birlikte sokakta kaldıklarını söyledi. Ben de yardımcı olmak için evimi açtım. Sokaktaki mağduriyetleri ortada kalksın arkadaşımda anneannesini mağdur etmesin diye elektrikli bisikletimin anahtarını verdim. İşlerinin güçlerinin olduğunu söyledi, bir an önce halletsin, teyzenin yanına gelsin diye. Arkadaş evdeki elektronik eşyaları da elektrikli bisikleti alıp kayıplara karıştı" dedi. Anneannesini de bırakarak ortadan kaybolan ve kendisine ulaşılamayan Ümit B. hakkında karakola giderek şikayetçi olduğunu söyleyen Bakır, "Döner diye birkaç gün bekledim. Ama teyzemizin Alzheimer hastalığı var, mağdur bir vaziyette. Ailesinden de kimse sahip çıkmıyor biz de ne yapacağımızı şaşırdık. Elimizden gelen her şeyi yapmaya gayret ediyoruz, ama yetkililerinden ya da ailesinden bu haberi duyan birileri teyzemize sahip çıksın. Bizim bakabileceğimiz sınırlı, çünkü ben de yüzde 87 engelliyim, gırtlak kanseriyim. Benimde kendi mağduriyetlerim var ben elimden gelen her şeyi yapmaya hazırım, ama yapabileceğim şeyler kısıtlı. Teyzenin gerçekten güzel bir bakıma ihtiyacı var" ifadelerini kullandı. Arkadaşının bir hafta önce gitmesinin ardından yaşlı kadının ihtiyaçları ile kendisinin ve annesinin ilgilendiğini söyleyen Bakır, "Torunu bırakıp gittiğinden bu yana 6-7 gündür biz bakmak durumundayız. Sabah akşam biz yemeğini getiriyoruz, ama ne kadar bakabiliriz. Sonuçta bu kadın Alzheimer hastası ve evde tek başına kalmak durumunda kalıyor. Evde elektrikli soba var kendini yakacak, başına bir iş gelecek diye korkuyoruz. Bu kadının düzenli olarak kullandığı ilaçları var mı, yok mu bilmiyoruz. Ciddi bir bakım ihtiyacı var, bu da bizim elimizden gelmiyor şu an" şeklinde konuştu.

Fransız mutfağının dünyaya armağan ettiği, ancak Türk mutfağında da "fırın yemeklerinin olmazsa olmazı" haline gelen beşamel sos, sıradan bir sebzeyi bile bir şahesere dönüştürebilme gücüne sahiptir. Mutfakta harikalar yaratmak isteyenlerin sıkça arattığı "Beşamel sos tarifi: Beşamel sos nasıl yapılır, malzemeleri neler?" ve topaklanmadan pürüzsüz bir kıvam nasıl elde edilir sorularının yanıtları, lezzetli sofraların anahtarıdır. Sadece üç temel malzemenin (un, tereyağı ve süt) doğru teknikle bir araya gelmesiyle oluşan bu sos, mutfak terminolojisinde "meyane" olarak bilinen kavrulmuş un ve yağ karışımının sütle açılması prensibine dayanır. Beşamel sos, adını Fransız markisi Louis de Béchameil'den aldığı rivayet edilen, 17. yüzyıldan beri mutfaklarda hüküm süren temel bir "ana sos"tur. Profesyonel mutfaklarda diğer pek çok sosun (örneğin peynir eklenince Mornay sos, soğan eklenince Soubise sos) tabanını oluşturur. Temel mantığı, eşit miktardaki tereyağı ve unun kavrulmasıyla elde edilen "roux" (meyane) karışımının, süt ile yavaş yavaş pişirilerek kıvamlı bir sıvı haline getirilmesidir. Ancak beşamel sos sadece bir "örtü" değildir; içine eklenecek muskat cevizi rendesi veya karabiber gibi dokunuşlarla başlı başına bir lezzet katmanıdır. Süt: 2 su bardağı (400 ml). Tuz: 1 çay kaşığı. ADIM ADIM BEŞAMEL SOS YAPILIŞI Beşamel sos yapımında en önemli araç, tel çırpıcıdır. Burada amaç unun rengini kahverengiye döndürmek değil, sadece "çiğ kokusunu" çıkarmaktır. Yaklaşık 2-3 dakika, unun kokusu çıkıp hafifçe köpürene kadar kavurun. Kısık ateşte 1-2 dakika daha pişirip ocaktan alın. Profesyonel şefler genellikle "sıcak meyaneye soğuk süt" kuralını uygular.

Çocukların kendini keşfetme süreci; oyun, hayal kurma, deneme-yanılma ve özgür zamanla yakından ilişkili olduğunu vurgulayan Klinik Psikolog Karaçiçek, "Ancak iyi niyetle yapılan aşırı planlamalar, kurslarla doldurulan tatil programları ya da sürekli verimli olma beklentisi, bu doğal süreci sekteye uğratabilir. Her boş anı yapılandırılmış etkinliklerle doldurmak, çocuğun kendi iç sesini duymasını zorlaştırır. Oysa canı sıkılmasına izin verilen, kendi oyununu kurabilen çocuklar; problem çözme ve duygusal esneklik açısından daha güçlü beceriler geliştirir. Tatil döneminde çocuklar, akademik rollerinden bir süreliğine uzaklaşarak farklı yönlerini deneyimleme şansı bulur. Resim yapmak, müzikle ilgilenmek, bir spor branşını denemek ya da yalnızca sessizce vakit geçirmek, çocuğun ilgi ve yeteneklerini fark etmesine yardımcı olur. Bu süreçte önemli olan çocuğun neyi ne kadar süreyle yapmak istediğine saygı duyulmasıdır. Sürekli yönlendirilen ya da başkalarının beklentilerine göre hareket eden çocuklar, kendi isteklerini tanımakta zorlanabilir" diye konuştu. Ebeveyn tutumunun keşif sürecinin sağlıklı ilerlemesinde belirleyici rol oynadığını kaydeden Karaçiçek, " 'Bu sana yakışır', 'Bundan bir şey olmaz' gibi iyi niyetli ama yönlendirici cümleler, çocuğun deneme cesaretini azaltabilir. Bunun yerine ebeveynin gözlemleyen, destekleyen ve alan tanıyıp cesaretlendiren bir rolde olması çocuğun özgüvenini güçlendirir. Çocuk, kabul gördüğünü hissettiğinde yeni şeyler denemeye daha açık olur ve hata yapmaktan korkmaz. Yarıyıl tatili aynı zamanda çocuğun iç dünyasını fark etmek için de önemli ipuçları sunar. Sessizleşme, içe kapanma ya da aşırı hareketlilik gibi davranışlar; çocuğun duygusal ihtiyaçlarına dair sinyaller verebilir. Bu sinyalleri hemen düzeltmeye çalışmak yerine anlamaya çalışmak, çocuğun kendini ifade etmesini kolaylaştırır. Kendini tanıyan ve duygularını fark edebilen çocuklar, uzun vadede daha sağlıklı kararlar alabilir" dedi.

Çatbaşı köyünde 7 yıldır muhtarlık görevini yürüten Balkaya, kışın köydeki yolları temizlemek için traktörün arkasına kar küreme aparatı takmaya karar verdi. Vatandaşlara kolaylık sağlamak için yolları temizlediğini ifade eden Balkaya, şunları kaydetti: "İl Özel İdaresi ekipleri görevini fazlasıyla yapıyor. Ben de köy içindeki yolları temizliyorum. İnsanlarımız çiftçilik yapıyor, ben de çiftçiyim. İnsanların yaşadığı sıkıntıyı biliyorum. Kışın kar yağdığında hem İl Özel İdaresine destek olmak hem de vatandaşımıza yardımcı olmak için köy içindeki yolları temizliyoruz. Özellikle okulun önü çok önemli. Çocuklarımızın mağdur olmaması için hemen müdahale ediyorum." Köy sakinlerinden Bülent Subaşı ise "Köy içindeki tüm yolları, mezra, ahır yollarını temizliyor. Kar nedeniyle insanlar köyde sıkıntı yaşıyordu. Muhtarımız da vatandaş mağdur olmasın diye evlerin önlerini, samanlıkların ve ahırların yollarını traktörüyle açıyor." dedi.