Avrupa'daki Son Veriler Korkuttu: Türkiye'ye Doğru Geliyor! Kritik Eşik Aşıldı, İstanbul İçin Beklenti Daha Farklı...

Meteoroloji mühendisi Adil Tek, Hurriyet.com.tr'ye özel açıklamalarda bulundu. Bilimsel gözlemler, yalnızca tekil sıcak hava dalgalarının değil, aynı zamanda uzun vadeli küresel ortalama sıcaklık artışlarının da artık 'istisna' olmaktan çıkıp yeni bir iklim düzeninin parçası haline geldiğini ortaya koyuyor. Bu aralık, iklim sisteminde 'kritik eşiklere yaklaşma' anlamına geliyor. Konuyu meteoroloji mühendisi Adil Tek'e danıştığımda, özellikle son model çalışmalarının Avrupa için kritik bir eşiğe işaret ettiğini belirtti ve sıcaklıkların yalnızca artmakla kalmadığını, bölgesel olarak daha da hızlandığını vurguladı: "Sıcaklıkların git gide artması doğru. Özellikle Avrupa'da daha da artıyor. Hatta en son okuduğum makalelerde ve model çalışmalarında Avrupa'daki sıcaklığın klasik hep konuşulan 1,5 derecelik eşiği aşarak bazı bölgelerde 3 derecelere çıktığı üzerinde duruluyor. Avrupa'daki sıcaklık artışı dünya genelindeki artıştan çok daha fazla. Bu sıcaklık artışları devam edecek hatta bu yaz Avrupa'da rekorlar kırılacak." Tek, özellikle yaz aylarına dikkat çekerek Avrupa'da yeni sıcaklık rekorlarının şaşırtıcı olmayacağını ifade etti. El Nino-Güney Salınımı döngüsü, her 2 ila 7 yılda bir sıcak (El Nino) ve soğuk (La Nina) evreler arasında geçiş yapan doğal bir sistem olarak tanımlanıyor. Son analizler, bazı bölgelerde deniz yüzeyi sıcaklıklarının 2024'te kırılan rekor seviyelere yaklaşmakla kalmayıp yer yer bu değerleri aştığını ortaya koyuyor. Bu durum, 'yeni nesil El Nino' riskine işaret ediyor. Araştırmacılara göre, olası bir 'süper El Nino' senaryosu, tarihsel olarak en güçlü iklim olaylarından biri kabul edilen 1877 El Nino'sunu dahi aşabilecek potansiyele sahip. 'AVRUPA ÜZERİNDE YÜKSEK BASINÇ BLOKAJLARI OLUŞTURUYOR' Adil Tek ise El Nino'nun yalnızca bölgesel bir olay değil, küresel sıcaklık artışının bir yansıması olarak okunması gerektiğini ifade ederek, şu değerlendirmede bulundu: "El Nino aslında küresel sıcaklıkların biraz yansıması. Bu yaz ayları için El Nino'nun pozitif faza gideceği artık net bir şekilde görülüyor. Özellikle ABD için çok etkili olacak. ABD'de de büyük yangınlara neden olabilir. Avrupa'ya etkisi ise ikincil etki şeklinde olacak. Kuzey jet akımlarının akış şeklini değiştiriyor. Bu da Avrupa üzerinde yüksek basınç blokajları oluşturuyor. Özellikle Avrupa'nın batı ve orta kesimlerinde bunu uzun süre göreceğiz. Doğal olarak bu uzun kalma ısı kubbesine de neden oluyor ve olacak." Adil Tek, El Nino'nun Türkiye üzerindeki olası etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. "Türkiye, biraz daha bu blokajların doğusunda kalıyor. Evet El Nino etkisini biz de görürüz, zaten biz de kuraklığa doğru gidiyoruz ancak beklenen bu süper güçlü El Nino'yu daha dolaylı olarak hissedeceğiz, etkileri direkt bizi hedef almayacak. El Nino yıllarına baktığımızda ve bizim değerlerimizi karşılaştırdığımızda ülkemizde çok sıcak olacak, yağışlar duracak gibi bir gözlem yok. Geçmiş yıllara bakınca ülkemiz açısından yüzde 50-50 olmuş. Bazı El Nino dönemlerinde yağışlarımız artmış, bazı El Nino dönemlerinde de kuraklığımız artmış. Ancak ülkemiz genel olarak sıcak hava dalgaları ve büyük bir kuraklığa doğru gidiyor. Bunla ilgili 10-20 yıllık stratejik planlarımız olması lazım." PEKİ, ÜLKEMİZ BU YIL NASIL BİR YAZ MEVSİMİ GEÇİRECEK? Bu soruma, "Geçen yıl çok büyük sıcak hava dalgalarına maruz kaldık. Şırnak'ta termometre 50 dereceleri gördü. Hatta ülkenin en yüksek sıcaklık değeri oldu. Ama bu yıl öyle bir sıcaklık görünmüyor en azından şimdilik. Bu yıl biraz daha son 30 yılın mevsim normallerine yakın değerler görülüyor" cevabını veren Adil Tek, şu bilgilerin altını çizdi: "Ama bu yaz tabii, sıcak olmayacak demiyorum. Sıcak olacak, bunaltıcı günler olacak ama 50 dereceleri görecek sıcaklık patlamaları şimdilik öngörülmüyor. Ama 40 dereceleri göreceğiz. Örneğin Aydın'da görebiliriz, Şanlıurfa'da görebiliriz; bunlar zaten normal. Daha önce 40 dereceleri gören şehirlerimiz yine görecektir. Ama İstanbul için 40 derece dersek bu yanlış olur, böyle bir şey yok. Ancak 35 dereceler olacak hatta belki bir iki kez 38-39 dereceleri gören sıcaklık artışı olabilir İstanbul'da." Yağış rejimine ilişkin de konuşan Tek, bölgesel farklılıklara işaret ederek şunları söyledi: "Haziran ayında Ege'nin iç kesimleri ve Akdeniz'in iç kesimlerinde yağışlar görünüyor. Temmuzda Ege'nin iç kesimlerinde de yağışlar görünüyor. Marmara'nın güneyi ve iç kesimlerinde ise Ağustosta yağışlar olabilir."