Bakan Uraloğlu Bölgedeki Dengeleri Değiştirecek Demiryolu Hattının Detaylarını Açıkladı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Suudi Arabistan ile Hicaz Demiryolu'nun yeniden yapılmasına yönelik imzalanan mutabakat zaptına ilişkin detayları açıkladı. Bölgenin iki büyük devleti Suudi Arabistan ve Türkiye'nin ortak bir demiryolu projesi başlatması tüm dünyada büyük ilgiyle takip ediliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 9 Haziran'da Riyad'da imzalanan projeye ilişkin Al Jazeera'ye konuştu. Dünyada büyük bir ilgi gördü. Proje bir demiryolu projesi. Ve şimdi herkes Körfez'deki, Hürmüz'deki krizle beraber buraya odaklandı, "Bu proje nedir?" diye soruluyor. Gerçekten haritada da göründüğü gibi, Türkiye'nin Avrupa'yla, Asya'yla, Afrika'yla çok yakın ilişkileri, iş birlikleri var. Yani siz Orta Koridor'dan tutun, Kalkınma Yolu Koridoru'na, Üç Deniz Girişimi'ne kadar, sonrasında da tam sizin sorduğunuz, Suudi Arabistan'ın ve Türkiye'nin başrollerde, lokomotifte olduğu bir süreçten bahsediyoruz. Suudi Arabistan'ın çok ciddi bir şekilde denizden petrol ve petrol ürünleri nakli söz konusu. Biz o zaman da takip ettik. Öncelikle Suudi Arabistan'dan, Riyad'dan çıkan bir tren zaten Suudi Arabistan'ın birçok bölgesine ulaşıyor. Onun Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye'ye gelmesi projesidir. Dolayısıyla böyle bir proje üzerinde mutabık kaldık. Bakın, biraz önce bahsettiğimiz güzergâhta, dediğim gibi Riyad'ı merkez ya da başlangıç noktası alırsak, Avrupa'ya kadar giden; Akdeniz'e, Ege Denizi'ne, Karadeniz'e açılan bir hattan bahsediyoruz. Zaten ülke içinde belki belli hatlar var. Bir yanda da Tarihî Hicaz Demiryolu var. Yani sadece Suudi Arabistan merkezli değil, Uzak Doğu'dan gelen yüklerin buradan karaya çıkarılıp demiryoluyla bütün Avrupa'ya kadar gitmesine müsaade edecek bir güzergâhtan bahsediyoruz. Yani sadece Ortadoğu ve Türkiye özelinde değil, küresel anlamda bir tedarik zincirinin ciddi bir alternatifinin daha ortaya konulmasından bahsediyoruz. Şu ana kadar Suudi Arabistan Ürdün sınırına kadar hattı bitirdi. Türkiye tarafında biz zaten İslahiye'ye, Kilis'e, Gaziantep'e kadar bitirmişiz esasında. 400 kilometrelik bir hattan bahsediyoruz. Bunu birkaç ay içerisinde inşallah sonlandırmış olacağız. Bu mali tablodan sonra (Suudi Arabistanlı bakanla da biz bunu konuştuk) maliyetini ortaya koyup finansmanını konuşup, eğer süreci doğru yönetebilirsek bu senenin sonunda "Tamam, budur; şunların yapılması gerekir, maliyeti de budur, finansmanı da böyle sağlanacaktır." noktasına gelmeyi hedefliyoruz. Attığınız imzanın arkasında durmayacaksanız ki Türkiye olarak hiçbir zaman böyle bir yaklaşımda olmadık; muhatabımız Suudi Arabistan'ın da böyle bir yaklaşım içerisinde olmadığını biliyoruz zaten, sıkıntı yok. Bunu da Sayın Cumhurbaşkanımız ve Veliaht Prens ortaya koydu; ekiplerine gerekli talimatları verdiler ve biz de hızlıca yolumuza devam ediyoruz. Durum şöyle: Hemen Türkiye'den Halep'e kadar olan bölümde, yaklaşık 100-110 kilometre civarında, tamamen tahrip olmuş durumda. Burada Türkiye'ye gelen iki tane hat var. Türkiye'yle Halep arasının herhâlde 100-110 milyon dolarlık bir kaynağa ihtiyacı var; ona biz de kafa yoruyoruz. Yani şöyle özetleyebilirim: Esasında Suriye ve Ürdün'ü etkileyen yaklaşık 400 kilometrelik bir hattın ele alınması lazım. Bu anlaşmada sadece Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye, Türkiye yer alıyor ama devamında bunun diğer ülkelere bağlanmasını da konuştuk ve bu noktada da farklı bir düşüncemiz olmadığını söyleyebilirim. Çünkü Irak üzerinden bir Kalkınma Yolu projemiz de var biliyorsunuz. Bunları zaman içerisinde konuşmaya devam edeceğiz. Hindistan'dan gelen IMEC projesi vardı daha önceden. Hâlbuki biz demiryolu ve karayolu alternatiflerini beraberinde düşünüyoruz ve kesintisiz, Londra'ya kadar bir demiryolu güzergâhından bahsediyoruz. İstenirse Suriye üzerinden, yine Türkiye üzerinden Akdeniz limanlarına, hatta Karadeniz limanlarına inilmesi çok da mümkün; ki zaten böyle olacak. IMEC ile kıyasladığımızda şöyle: Deniz, kara, deniz, kara; böyle devam ediyor o proje. Bir de daha fazla ülkeyi bu işin içerisine katarak yapıyoruz, zaten diğerinde Türkiye yok. Ortadoğu'daki en güçlü ülke Suudi Arabistan'la iş birliği yaparak, sadece ticaretimizi değil, tarihî ve kültürel bağlarımızı da geliştirerek inşallah biraz daha ötesine taşımış olacağız. Tarihî Hicaz Demiryolu maalesef büyük oranda tahrip oldu. Mekke'ye kadar uzatacak olursak tabii Suudi Arabistan karar verecek; elbette biz de kendileriyle istişare ediyoruz. Modern yapılması lazım. O da Körfez'i, Hürmüz Boğazı'nı etkileyecek bir proje. Aşağı yukarı Irak'ın Fav Limanı'ndan başlayıp Irak'ı baştan başa kat eden, Suriye'ye girmeden Habur Sınır Kapısı'na yakın bir yerden Türkiye'ye gelip, oradan yine aynı güzergâha oturup Türkiye'den bütün Avrupa'ya açılabilen güzergâh. Bin iki yüz kilometrelik demiryolu var, otoyol var. Öncesinde uluslararası finansman noktasında bir prensip kararı alınmıştı; Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak ve Türkiye olarak bir anlaşma da imzalamıştık. Proje bitti, sadece orada irade lazım. Yani bugün hem Kalkınma Yolu hem de Suudi Arabistan'dan bahsettiğimiz modern Hicaz Demiryolu diyebiliriz, Suudi Arabistan-Türkiye Demiryolu diyebiliriz; bunlar bitmiş olsaydı bugün Hürmüz bu kadar birincil öncelikli dünya gündemine oturmamış olurdu. Mevcut yapıyı güçlendirirken mutlaka alternatiflerini ortaya koymanız lazım. Ben özellikle şunu söylemek isterim: "Şu konuştuğumuz hatlar en iyi hatlardır, dolayısıyla geri kalan bütün hatlara, bütün çalışmalara bizim kapımız kapalıdır." gibi bir yaklaşımı hiçbir ülke ortaya koyamaz. Son olarak şunu söylemek istiyorum: Burada biz daha çok Ortadoğu ve Türkiye üzerinden geçene odaklı kaldık. Mesela Suudi Arabistan'da Riyad'dan Ürdün'e kadar olan hat hazır dedik, Türkiye'deki hat hazır dedik, Ürdün ve Suriye henüz hazır değil dedik. Bakın Türkiye'de şu anda 4.464 kilometre hızlı tren hattımız var; hâlihazırda inşaatı devam ediyor. Yani biz ülkemize ulaştırma alanında Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 355 milyar dolarlık yatırım yaptık. Türkiye de gerçekten bunları yaptı ve bölgesinde güçlü; ama bütün bölge ülkeleriyle beraber bu gücü inşallah artırmış olacağız.