Bakan Uraloğlu Detayları Al Jazeera'ya Anlattı: Orta Doğu'da Dengeleri Değiştirecek Demiryolu Geliyor!

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Suudi Arabistan ile Hicaz Demiryolu'nun yeniden yapılmasına yönelik imzalanan mutabakat zaptına ilişkin detayları Al Jazeera'ya anlattı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Doğu'dakii dengeleri değiştirecek demiryolu projenin detaylarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Türkiye ve Suudi Arabistan devlet başkanları projenin gerçekleşmesi için bakanlarına talimatlar verdi. Türkiye'de projeyi Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu yürütüyor. Bakan Uraloğlu, 9 Haziran'da Riyad'da projeye imza attıktan hemen sonra ilk kez proje hakkında konuştu ve Al Jazeera.net'e özel bir röportaj verdi. Al Jazeera'nın soruları ve Bakan Uraloğlu'nun cevapları... Al Jazeera: Sayın Bakan, geçtiğimiz günlerde Riyad'da bir toplantı yaptınız. Dünyada büyük bir ilgi gördü. Proje bir demiryolu projesi. Ve şimdi herkes Körfez'deki, Hürmüz'deki krizle beraber buraya odaklandı, "Bu proje nedir?" diye soruluyor. Abdulkadir Uraloğlu: Coğrafyadan girelim müsaade ederseniz. Yani siz Orta Koridor'dan tutun, Kalkınma Yolu Koridoru'na, Üç Deniz Girişimi'ne kadar, sonrasında da tam sizin sorduğunuz, Suudi Arabistan'ın ve Türkiye'nin başrollerde, lokomotifte olduğu bir süreçten bahsediyoruz. Suudi Arabistan'ın çok ciddi bir şekilde denizden petrol ve petrol ürünleri nakli söz konusu. Öncelikle Suudi Arabistan'dan, Riyad'dan çıkan bir tren zaten Suudi Arabistan'ın birçok bölgesine ulaşıyor. Onun Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye'ye gelmesi projesidir. Dolayısıyla böyle bir proje üzerinde mutabık kaldık. Zaten ülke içinde belki belli hatlar var. Bir yanda da Tarihî Hicaz Demiryolu var. Yani sadece Suudi Arabistan merkezli değil, Uzak Doğu'dan gelen yüklerin buradan karaya çıkarılıp demiryoluyla bütün Avrupa'ya kadar gitmesine müsaade edecek bir güzergâhtan bahsediyoruz. Abdulkadir Uraloğlu: Şu ana kadar Suudi Arabistan Ürdün sınırına kadar hattı bitirdi. Türkiye tarafında biz zaten İslahiye'ye, Kilis'e, Gaziantep'e kadar bitirmişiz esasında. 400 kilometrelik bir hattan bahsediyoruz. Bu mali tablodan sonra (Suudi Arabistanlı bakanla da biz bunu konuştuk) maliyetini ortaya koyup finansmanını konuşup, eğer süreci doğru yönetebilirsek bu senenin sonunda "Tamam, budur; şunların yapılması gerekir, maliyeti de budur, finansmanı da böyle sağlanacaktır." noktasına gelmeyi hedefliyoruz. Al Jazeera: Peki bu hatta sadece yük taşımayacaksınız herhalde. Abdulkadir Uraloğlu: Kesinlikle etkisi olacak. Attığınız imzanın arkasında durmayacaksanız ki Türkiye olarak hiçbir zaman böyle bir yaklaşımda olmadık; muhatabımız Suudi Arabistan'ın da böyle bir yaklaşım içerisinde olmadığını biliyoruz zaten, sıkıntı yok. Abdulkadir Uraloğlu: Durum şöyle: Hemen Türkiye'den Halep'e kadar olan bölümde, yaklaşık 100-110 kilometre civarında, tamamen tahrip olmuş durumda. Burada Türkiye'ye gelen iki tane hat var. Türkiye'yle Halep arasının herhâlde 100-110 milyon dolarlık bir kaynağa ihtiyacı var; ona biz de kafa yoruyoruz. Yani şöyle özetleyebilirim: Esasında Suriye ve Ürdün'ü etkileyen yaklaşık 400 kilometrelik bir hattın ele alınması lazım. Al Jazeera: Peki bu hat aynı zamanda Körfez İşbirliği ülkelerini de bağlayacak zannediyorum. Abdulkadir Uraloğlu: Bir anlaşmaya varacak şekilde konuştuk bunu. Bu anlaşmada sadece Suudi Arabistan, Ürdün, Suriye, Türkiye yer alıyor ama devamında bunun diğer ülkelere bağlanmasını da konuştuk ve bu noktada da farklı bir düşüncemiz olmadığını söyleyebilirim. Abdulkadir Uraloğlu: Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman. Al Jazeera: Hindistan'dan gelen IMEC projesi vardı daha önceden. Abdulkadir Uraloğlu: Bir kere bence onu aşan bir perspektif. İstenirse Suriye üzerinden, yine Türkiye üzerinden Akdeniz limanlarına, hatta Karadeniz limanlarına inilmesi çok da mümkün; ki zaten böyle olacak. Abdulkadir Uraloğlu: IMEC ile kıyasladığımızda şöyle: Deniz, kara, deniz, kara; böyle devam ediyor o proje. Abdulkadir Uraloğlu: Şöyle, bu söylediğiniz esasında ulaşımdan daha kıymetli. Ortadoğu'daki en güçlü ülke Suudi Arabistan'la iş birliği yaparak, sadece ticaretimizi değil, tarihî ve kültürel bağlarımızı da geliştirerek inşallah biraz daha ötesine taşımış olacağız. Al Jazeera: Şimdi dünyanın bütün gözü Körfez'de, Hürmüz Boğazı'ndaki krize kilitlenmiş durumda. Abdulkadir Uraloğlu: Denizyoluna göre karayolunun veya diğer yolların maliyetlerinin daha ucuz olması söz konusu değil. Abdulkadir Uraloğlu: Tarihî Hicaz Demiryolu maalesef büyük oranda tahrip oldu. Mekke'ye kadar uzatacak olursak tabii Suudi Arabistan karar verecek; elbette biz de kendileriyle istişare ediyoruz. Al Jazeera: O zaman bu proje yapılırsa Ürdün'den sonra yeni hatta geçip oradan Mekke'ye bağlantı olabilir. Al Jazeera: Sizin yürüttüğünüz bir başka önemli proje de Kalkınma Yolu Projesi. Abdulkadir Uraloğlu: Aşağı yukarı Irak'ın Fav Limanı'ndan başlayıp Irak'ı baştan başa kat eden, Suriye'ye girmeden Habur Sınır Kapısı'na yakın bir yerden Türkiye'ye gelip, oradan yine aynı güzergâha oturup Türkiye'den bütün Avrupa'ya açılabilen güzergâh. Öncesinde uluslararası finansman noktasında bir prensip kararı alınmıştı; Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak ve Türkiye olarak bir anlaşma da imzalamıştık. Abdulkadir Uraloğlu: Evet, başlayacak durumda. Al Jazeera: Şu anda bile Basra Körfezi'ndeki krizi düşünecek olursak, sadece oradaki petrolün ve ticaret mallarının Kalkınma Yolu üzerinden gitmesi bile büyük bir değişikliğe etki yaratacaktır. Abdulkadir Uraloğlu: Tabii, kesinlikle. Yani bugün hem Kalkınma Yolu hem de Suudi Arabistan'dan bahsettiğimiz modern Hicaz Demiryolu diyebiliriz, Suudi Arabistan-Türkiye Demiryolu diyebiliriz; bunlar bitmiş olsaydı bugün Hürmüz bu kadar birincil öncelikli dünya gündemine oturmamış olurdu. Al Jazeera: Son sormak istediğim şu: Siz şimdi Ulaştırma Bakanısınız. Ben özellikle şunu söylemek isterim: "Şu konuştuğumuz hatlar en iyi hatlardır, dolayısıyla geri kalan bütün hatlara, bütün çalışmalara bizim kapımız kapalıdır." gibi bir yaklaşımı hiçbir ülke ortaya koyamaz. Son olarak şunu söylemek istiyorum: Burada biz daha çok Ortadoğu ve Türkiye üzerinden geçene odaklı kaldık. Mesela Suudi Arabistan'da Riyad'dan Ürdün'e kadar olan hat hazır dedik, Türkiye'deki hat hazır dedik, Ürdün ve Suriye henüz hazır değil dedik. Bakın Türkiye'de şu anda 4.464 kilometre hızlı tren hattımız var; hâlihazırda inşaatı devam ediyor. Yani biz ülkemize ulaştırma alanında Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 355 milyar dolarlık yatırım yaptık.