21-22 Mayıs gece yarısında Starobilsk-Rubikon Drone Komuta Karargahı yani Rusya'nın elit Rubikon İleri İnsansız Teknolojiler Merkezi karargahını Ukrayna'nın zırh ve lojistiğine ağır kayıplar veren FPV ve fiber-optik drone operasyonlarından sorumlu arka karargahı yani komuta merkezinin vurulması sonrasında Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Rubikon misilleme planlaması için kamuoyu önünde emir vermesinin saldırının can alıcı yere yapıldığını gösterdiği iddia ediliyor. Cepheye Rus kara iletişim hatlarını kesmek amacıyla M-14 (Mariupol–Berdyansk–Melitopol–Henichesk) ve H-20 (Mariupol–Donetsk Şehri), güney ve doğu Ukrayna'daki Rus güçlerini besleyen iki birincil lojistik arterinin 21-22 Mayıs 2026 tarihli jeolokasyonlu görüntülerin Rus askeri kamyonlarına saldırıları gösterdiği belirtiliyor. 21-22 Mayıs 2026 gece yarısı Ukrayna topraklarından ~700 km uzakta bulunan Rusya'nın ana rafinaj varlıklarından birini devre dışı bırakmak amacıyla yılda yaklaşık 15 milyon ton ham petrol (~300.000 varil/gün) işleyen, Moskova ve Batı Askeri Bölgesi'ni besleyen orta Rus yakıt şebekesinden önemli rafineri kapasitesi ve Gazprom Neft ile Rosneft'in ortak sahibi olduğu PJSC NK Slavneft-YANOS ana rafinaj varlığına saldırı sonrası Yaroslavl Valisi Mikhail Evrayev'in Yaroslavl-Moskova otoyolunu geçici olarak kapatmak zorunda kaldığı söyleniyor. Mayıs ayında Moskova, Ryazan, Kirishi, Syzran ve Kstovo rafinerilerine yapılan saldırılarla birleşince, Reuters Ukrayna'nın sadece Mayıs ayında yaklaşık 700.000 varil/gün rafinaj kapasitesini devre dışı bıraktığını tahmin ederken bunun birkaç Rus bölgesinde yakıt sağlanmasını zorladığı iddia ediliyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky ise şöyle tanımlıyor saldırıyı: "Bu ağır bir darbeydi. Çeşitli tiplerde 90 füze. Bunların birçoğu balistikti — 36'sı. Ve 600 drone. Ne yazık ki, tüm balistik füzeler vurulamadı. En çok isabet Kiev'de oldu ve Kiev, bu Rus saldırısının ana hedefiydi. Putin artık 'yaşasın' kelimesini bile düzgün telaffuz edemiyor — kelimeleri peltek söylüyor, yine de füzeleriyle konut binalarını yenmeye devam ediyor. Üç Rus füzesi bir su kaynağı tesisine karşı. Bir pazarı yaktı, düzinelerce konut binasına zarar verdi ve birkaç sıradan okulu. Oreshnik'ini Bila Tserkva'ya karşı fırlattı. Eh, o gerçekten dengesiz." Dengeler değişiyor.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19-20 Mayıs tarihlerinde Pekin'i ziyaret etti. 4 Şubat 2022 Pekin Kış Olimpiyatları bağlamındaki Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin Halk Cumhuriyeti ziyaretinde yayınlanan 'Ortak Deklarasyon' Ukrayna saldırısının hemen öncesinde gelmişti. 1 Temmuz 2005 tarihli 21. Yüzyılda Uluslararası Düzene İlişkin Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti Ortak Deklarasyonu, 4 Şubat 2022 tarihli Yeni Bir Çağa Giren Uluslararası İlişkiler ve Küresel Sürdürülebilir Kalkınmaya İlişkin Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti Ortak Deklarasyonu. Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin Çok Kutuplu Bir Dünyanın Oluşumu ve Yeni Bir Tür Uluslararası İlişkilere Dair Ortak Deklarasyon. Gelelim 20 Mayıs 2026 tarihli 'Ortak Deklarasyon' maddelerine. Küresel barış ve kalkınma gündemi yeni riskler ve zorluklarla karşı karşıya olup, uluslararası toplumun parçalanması ve "orman kanununa" geri dönülmesi tehlikesi bulunmaktadır.

Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19-20 Mayıs tarihlerinde Pekin'i ziyaret etti. 4 Şubat 2022 Pekin Kış Olimpiyatları bağlamındaki Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Çin Halk Cumhuriyeti ziyaretinde yayınlanan 'Ortak Deklarasyon' Ukrayna saldırısının hemen öncesinde gelmişti. 1 Temmuz 2005 tarihli 21. Yüzyılda Uluslararası Düzene İlişkin Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti Ortak Deklarasyonu, 4 Şubat 2022 tarihli Yeni Bir Çağa Giren Uluslararası İlişkiler ve Küresel Sürdürülebilir Kalkınmaya İlişkin Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti Ortak Deklarasyonu. Rusya Federasyonu ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin Çok Kutuplu Bir Dünyanın Oluşumu ve Yeni Bir Tür Uluslararası İlişkilere Dair Ortak Deklarasyon. Gelelim 20 Mayıs 2026 tarihli 'Ortak Deklarasyon' maddelerine. Küresel barış ve kalkınma gündemi yeni riskler ve zorluklarla karşı karşıya olup, uluslararası toplumun parçalanması ve "orman kanununa" geri dönülmesi tehlikesi bulunmaktadır.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky şu sözlerle duyurdu: "Bugün Moskova'ya karşı çok büyük ölçekte operasyon gerçekleştiriyoruz. Bu seferki hedeflere mesafe 500 km'den fazla. Savaş oldukça öngörülebilir bir şekilde 'doğal limanına' dönüyor ve bu, Ukrayna ile oynanmaması gerektiğinin açık bir işareti." Ama hiç kimse bunu 'öngörmemişti'. Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, geçtiğimiz hafta Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald J. Trump ve beraberinde teknoloji devleri yöneticilerinin olduğu iş adamlarıyla yaptığı 'çıkarma'nın hemen ardından 19-20 Mayıs tarihlerinde Pekin ziyareti planlanmıştı. Son 24 saat içinde Ukrayna tarafından yaklaşık 600 insansız hava saldırısı düzenlendiği, Moskova bölgesine ise 80 ila 130 arasında insansız hava saldırısıyla en az 3 kişinin hayatını kaybettiği not ediliyor. Moskova çevresinde yangınlar çıkarken, Rusya 556 insansız hava aracı, 8 güdümlü bombanın düşürüldüğünü duyuruyor. Moskova semalarında Ukrayna FP-1 insansız hava aracının uçması... Hem de Moskova'da.

2015'te de Harvard Üniversitesi Belfer Bilim ve Uluslararası İlişkiler Merkezi'nde tarihteki benzer 16 örnekten 12'sinin savaşla sonuçlandığını belirtti siyaset bilimci Graham T. Allison. 2017 yılında "Savaşa Mahkum" başlığıyla Amerika Birleşik Devletleri ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin 'savaşa doğru bir çarpışma rotasında' olduğunu söylüyordu. Allison'ın "savaştan kaçınmak çok zor olabilir ve de kapsamlı ve yoğun diplomatik dikkat ve çaba gerektirir" sözlerine nazire yapıyor adeta Amerika Birleşik Devletleri heyeti. Yemekte 47 konuğu vardı Xi Jinping'in.

28 Şubat 2026 pek çok açıdan bir devri kapatıp yeni bir devri açtı. 7 planlama varsayımının 23 gün içinde çökmesi iddialardan biri. Savunma Bakanlığı Baş Teknoloji Sorumlusu Emil Michael ise başka bir mevzuya dikkat çekiyor: "Bir ortağın bizimle istediğimiz şekilde çalışmak istemediğini öğrendiğimizde, birden fazla farklı sağlayıcıya sahip olduğumuzdan emin olmak istedik." 24 Şubat tarihli ültimatom sonrası Amerika Birleşik Devletleri Savaş Bakanı Pete Hegseth yukarıda işaret edilen Anthropic şirketinin yapay zekasının Pentagon tarafından istediği şekilde kullanılmasına 27 Şubat'a kadar izin vermemesi durumunda sözleşmeyi kaybedeceğini söylemişti. Artık tarihin neden 27 Şubat olduğu anlaşılıyor. 28 Şubat ise harekat başlatılmıştı. 6 Mart'ta Anthropic teknolojisinin Amerikan vatandaşlarının gözetlenmesi ve tam otonom silahlarda kullanılmasını kabul edemeyeceği açıklaması nedeniyle 'tedarik güvenliği açısından riskli' ilan edilip 9 Mart'ta Amerikan hükümetine karşı açtığı iki dava ile Pentagon yetkililerinin yapay zeka güvenliği mevzuundaki tutumunun şirkete karşı yasa dışı misilleme iddiasında bulunmuştu.

"Kısa vadeli petrol şokunu azaltmak için her şeyi yapıyoruz." Bu açıklama Beyaz Saray Kıdemli Danışmanı Hassett tarafından yapıldı. Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bakanlığı, Stratejik Petrol Rezervi'nden 92,5 milyona kadar varil değişim teklifleri topluyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde ham petrol ve petrol ürünlerine olan talebin 2026 yılı Şubat ayında Ağustos 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı belirtiyor Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bakanlığı tarafından. Çünkü Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük teknoloji şirketlerinin bu yıl sermaye harcamaları için 725 milyar dolara kadar harcama yapmayı planladığı; öncelikle de yapay zeka veri merkezi ekipmanları için bu harcamanın yapılmasının öngörüldüğü belirtiliyor. O noktada veriler konuşuyor: Kpler/Bloomberg raporları, mevcut ~2M varil/gün üretim oranlarında İran'ın karada kalan ham petrol depolama kapasitesinin 12-22 gün kaldığını ön görüyor.

11 enerji tesisi. Romanya'da da CEST Ver santralinde transformatörün 40 yıllık olmasının yarattığı aşırı ısınma sorunu. Hindistan'da Vedanta santralinde kazanda aşırı yüklenme sonucu 20'den fazla kayıp. Pakistan'da Hattar gaz boru hattında patlama sonucu 8 kayıp. Amerika Birleşik Devletleri'nde BP Cherry Point rafinerisinde 3 kişinin yaralandığı olay soruşturuluyor.

2025 yılında küresel savunma harcamaları artarak 2024 yılındaki 2,48 trilyon dolardan 2,63 trilyon dolara yükselmiş. 2022'de %17 iken 2025 itibariyle küresel toplamın %21'inden fazlasını Avrupa oluşturuyor. Rusya'daki askeri harcamalardaki büyümenin önceki yıllara mukayeseli olarak yavaşladığı; 2024'te %56,9 artarken 2025'te reel olarak sadece %3 arttığı belirtiliyor. Ancak Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYİH) %7,3'ünden fazlasının savunmaya gittiği de not ediliyor. 2025 yılında GSYİH'sinin %8,8'ini savunmaya harcayan Cezayir, küresel olarak ikinci en yüksek oranı oluşturduğu vurgulanıyor.

Kuzey Atlantik Paktı-NATO Genel Sekreteri Mark Rutte kaynaklı NATO'nun 5. Maddesi uyarınca doğrudan bir askeri tırmanma planı yerine, gerilimler karşısında seyrüsefer özgürlüğünü ve deniz güvenliğini korumaya odaklanacak şekilde 22 NATO üye ülkesi ve Avustralya, Japonya, Güney Kore, Yeni Zelanda, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğerleri gibi üye olmayan 'önemli ortaklarının' İngiltere'nin öncülüğünde Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için bir araya geldiği haberi düştü, tam da piyasalarda büyük çalkantı beklendiği anda... Bunun bir benzerini Amerika Birleşik Devletleri'nin 45. Başkanı olduğu dönemde Donald J. Trump, NATO üyesi ülkelerin savunma harcamalarını artırma talebi ve hatta bir nevi 'aba altından sopa' gösterir gibi tavrında ilk önce itiraz ile karşılamıştı NATO üyesi Avrupa ülkeleri; ne de olsa uzun bir süredir Amerika Birleşik Devletleri finansmanıyla 'güvenlik şemsiyesi' altında buna ayrılacak bütçeyi diğer alanlara kullanıyorlardı. Bu kez 47. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak daha önce çekildiğini ilan ettiği 'denizlerin güvenliğinin sağlanması' mevzuunun bir nevi yansıması olan 'Hürmüz Krizi'nin aşılmasında 'görev gücü' oluşturmaya bazı ülkeler çekimser kalırken bazıları ise reddetmişlerdi.

Ancak aşikar olan bir şey varsa o da pek çok alanda ilk 15 günde yaratılan büyük zarardır. Amerika tarafında ise AGM-158 JASSM seyir füzeleri yüklü olduğu B-52H'ağır bombardıman uçağı' İran'a doğru ilerliyor deniyor. Çünkü araştırmalar şunu söylüyor: "Savaşın en tehlikeli aşaması nadiren başlangıcıdır. Bu, liderlerin geri adım atmanın 'zayıflık' sinyali olacağına inandığı ve durdurmaktansa gerilimi tırmandırmanın daha kolay hale geldiği orta aşamadır." Asıl tuzağın ise her aktörün 'tırmanma piramidinin' ne gösterdiğini bilmesi ve geri adım atmanın siyasi olarak 'imkansız' olması nedeniyle yine de durumu tırmandırması; çünkü bir sonraki aşamaya kilitlenmiş durumda oldukları iddiasıyla birlikte. Ki İsrail'deki Haaretz'den gelen bir haber yürekleri kaldırıyor: "İsrail, İran'a karşı nükleer silah kullanabilir". Günün sonunda vaziyet Wall Street Journal'daki şu ifadeyle somutlaşıyor: "Bir arı kovanını karıştırdık ve durumu daha da sertleştirdik"...

Ancak aşikar olan bir şey varsa o da pek çok alanda ilk 15 günde yaratılan büyük zarardır. Amerika tarafında ise AGM-158 JASSM seyir füzeleri yüklü olduğu B-52H'ağır bombardıman uçağı' İran'a doğru ilerliyor deniyor. Çünkü araştırmalar şunu söylüyor: "Savaşın en tehlikeli aşaması nadiren başlangıcıdır. Bu, liderlerin geri adım atmanın 'zayıflık' sinyali olacağına inandığı ve durdurmaktansa gerilimi tırmandırmanın daha kolay hale geldiği orta aşamadır." Asıl tuzağın ise her aktörün 'tırmanma piramidinin' ne gösterdiğini bilmesi ve geri adım atmanın siyasi olarak 'imkansız' olması nedeniyle yine de durumu tırmandırması; çünkü bir sonraki aşamaya kilitlenmiş durumda oldukları iddiasıyla birlikte. Ki İsrail'deki Haaretz'den gelen bir haber yürekleri kaldırıyor: "İsrail, İran'a karşı nükleer silah kullanabilir". Günün sonunda vaziyet Wall Street Journal'daki şu ifadeyle somutlaşıyor: "Bir arı kovanını karıştırdık ve durumu daha da sertleştirdik"...