Tekirdağ'ın Marmara Ereğlisi ilçesindeki atık su arıtma tesisiyle ilgili şikâyetler büyüyor. Bölge sakinleri özellikle geceleri artan kötü kokulardan şikâyet ederken, dereye yapılan deşarjla ilgili inceleme, bağımsız analiz ve habersiz denetim talep ediyor. Vatandaşlar, güncel analiz sonuçlarının açıklanmasını ve dere boyunca düzenli ölçümler yapılmasını talep ediyor.

UNESCO Gastronomi Şehri hedefi doğrultusunda düzenlenen Açık Ateş Gastronomi Etkinlikleri, sıradan bir organizasyonun ötesine geçti. Kadıköy'de bugün güzel bir buluşma başlıyor. Kadıköy Belediyesi'nin düzenlediği Kadıköy Kitap Günleri, uzun bir aranın ardından yeniden kapılarını açıyor. En son 2017 yılında Haydarpaşa Garı'nda düzenlenen ve 325 bin ziyaretçiyle 2 milyonun üzerinde kitap satışına ulaşan etkinlik, bu yıl 10'uncu kez kitapseverlerle buluşacak. 12-21 Haziran'da Kadıköy Belediyesi'nin bahçesinde yapılacak organizasyonda yaklaşık 100 yayınevi yer alacak. Yaklaşık 2 trilyon dolarlık hacme ulaşan moda endüstrisi, yalnızca tasarımlarla değil, yarattığı ekonomik güçle de dünyanın büyük sektörlerinden biri haline gelmiş durumda. Danone Türkiye'nin "Yarına Bir'İz" projesi de bunlardan biri. Hatay'da kurulan 100. Yıl Köyü'nde kullanılan kerpiç tuğlaların üretimine destek verilmiş. Hastanenin çocuk ve yenidoğan bölümlerine yaklaşık 100 tıbbi cihaz kazandırılmış.

Sıfır Atık Forumu'nu ve festivali, dört gün boyunca yakından takip ettim. Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, dört gün boyunca forum ve festival alanları arasında âdeta mekik dokudu. Forumda en çok dikkatimi çeken konuşmalardan biri Türk Hava Yolları CEO'su Ahmet Olmuştur'un sunumuydu. Geçen yıl 92 milyondan fazla yolcu taşıyan, 516 uçaklık dev bir filoyu yöneten Türk Hava Yolları'nda ikram tedarik zincirinin yüzde 80'den fazlası yerel kaynaklardan sağlanıyor. Operasyonel atıkların yüzde 76'sı geri dönüştürülürken, 80 bin kilogramdan fazla elektronik atık yeniden ekonomiye kazandırılmış. Dikkatimi çeken bir başka ayrıntı ise "No Meal" uygulaması oldu. Ahmet Olmuştur, "Döngüsellik artık bir tercih değil, operasyonel bir zorunluluk" diyordu. Umarım Ahmet Olmuştur ile Türk Hava Yolları'nın bu dönüşüm yolculuğunu daha detaylı konuşacağımız bir fırsat yakalarız. Forum alanında beni en çok etkileyen bölümlerden biri de "Carbostar" deneyim alanı oldu. Selçuklu Belediyesi'nin "Okullar Sıfır Atık İçin Yarışıyor" projesinde yaklaşık 5 bin öğrenci geri dönüşüm için yarıştı. Öğrencilerin topladığı 206 bin kilogram atık yeniden ekonomiye kazandırıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, İstanbul Valiliği himayelerinde, Sıfır Atık Vakfı'nın koordinasyonunda Atatürk Havalimanı'nda düzenlenen Sıfır Atık Forumu 2026'nın açılışına katıldı. Erdoğan, "Bu yılki forumumuzun Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi'yle aynı döneme denk gelmesi, sıfır atığın iklim değişikliği mücadelesindeki stratejik değerini anlatmak açısından önemli bir fırsattır. Çünkü iklim değişikliğiyle mücadelenin birçok yolu olsa da sıfır atık tüm bu yolları birleştiren bir köprüdür. Hatta iklim mücadelesinin en dönüştürücü gücüdür. Zirve öncesinde sıfır atığı bir iklim eylemi olarak teklif ediyoruz" dedi.

Sohbette üzerinde en çok durduğu konu İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde kurulacak Sıfır Atık Enstitüsü oldu. Son yıllarda sıfır atık denildiğinde akla geri dönüşüm kutuları, atık toplama sistemleri ve çevre kampanyaları geliyor. Ağırbaş'ın "Biz sıfır atığı 360 derece ele alıyoruz" sözü de bunu anlatıyor. Türkiye son 20-25 yılda elektrik talebini üç kat artırmış bir ülke. Türkiye'nin 2022 yılında yaklaşık 96,5 milyar dolarlık enerji faturası ödediğini hatırlatan Bayraktar, enerjide dışa bağımlılığı azaltmanın önemine dikkat çekti. Bayraktar'ın konuşmasında not aldığım cümlelerden biri şuydu: "Türkiye'nin birinci değil, sıfırıncı önceliği enerjisini verimli kullanmasıdır." Bence bu cümle önümüzdeki yılların en önemli başlıklarından biri olacak. Çünkü Türkiye bir taraftan artan enerji talebini karşılamaya çalışırken diğer taraftan 2053 net sıfır hedefine ulaşmak istiyor. Türkiye'de 30-40 milyon civarında eski bina stoku bulunduğu düşünüldüğünde işin büyüklüğü ortaya çıkıyor. Kamuda 2030 yılına kadar yüzde 30 enerji tasarrufu hedefi de bu dönüşümün önemli parçalarından biri.

183 ülkeden temsilcilerin katılacağı organizasyonda 120'den fazla bakan, 200'den fazla belediye başkanı ve 5 binden fazla yabancı misafir İstanbul'da buluşacak İstanbul, çevre ve sürdürülebilirlik alanında dünyanın en büyük buluşmalarından birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 5-7 Haziran tarihleri arasında düzenlenecek Sıfır Atık Forumu'na 183 ülkenin katılması bekleniyor. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, İstanbul Sıfır Atık Haftası boyunca kentin 39 ilçesinde 1.500'den fazla etkinlik gerçekleştirileceğini belirterek, vatandaşların da sürece aktif şekilde katılacağını söyledi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfı iş birliğinde 4-7 Haziran tarihleri arasında Atatürk Havalimanı'nda gerçekleştirilecek Sıfır Atık Festivali için ise 1 milyon ziyaretçi hedefleniyor. İstanbul Valisi Davut Gül ise İstanbul'un sıfır atık alanında uluslararası bir çekim merkezi haline gelmesini hedeflediklerini belirterek festivalin özellikle gençler için unutulmaz bir deneyim sunacağını söyledi.

Bayram boyunca, en çok konuşulan şakalardan biri şuydu: "Sivaslılar memlekete gitti, İstanbul boşaldı." Gerçekten de binlerce Sivaslı bayramda memleketinin yolunu tuttu. "Şehir nasıl?" diye sordum. Kent merkezindeki kalabalık zaman zaman İstanbul'un İstiklal Caddesi'ni hatırlatmış. Bekleme süreleri yer yer 10 saati buldu. Ayvalık, Çeşme, Kuşadası ve Bodrum limanlarında da manzara farklı değildi. "Her yerde Türkçe konuşan insanlar vardı." Hatta anlattığı bir sohbet daha da dikkatimi çekti: Bir Türk turist, yol parası, yurt dışı çıkış harcı, vize ücreti ve tatil harcamalarının tamamını topladığında bile Yunanistan'da Türkiye'ye göre daha uzun süre, daha konforlu tatil yaptığını söylemiş. Günün sonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin işlettiği bir BELTUR tesisine uğradım. Küçük cam bardak çay 29 lira. İstediğinizde "bardak yok" denilip karton bardak veriliyor. Orta boy karton bardakta çay 39 lira, büyük boy çay 49 lira. Ama asıl dikkatimi çeken 500 mililitrelik Hamidiye suyun 20 liraya satılması oldu. Hamidiye Su, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin kendi iştirak şirketi. Marketlerde aynı suyu 5-6 liraya görmek mümkün. Elinde dışarıdan alınmış içecek ya da yiyecek bulunan vatandaşlara yüksek sesle, "Dışarıdan yiyecek içecek getirmek yasak" deniliyordu. Aynı gün Kadıköy Belediyesi'nin sosyal tesisine de uğradım. Orta boy çay 39 liraydı.

İstanbul ise bayram dolayısıyla yine derin bir nefes aldı. Ben de bayram boyunca İstanbul'daydım. En şaşırdığım detaylardan biri, Kurban Bayramı öncesinde, Konya'nın Meram ilçesindeki hayvan pazarında herkesin dönüp baktığı 780 kiloluk deve oldu. İstanbul'da ise bayram trafiği kadar kaçak kurbanlık denetimleri de konuşuldu. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekipleri, son 10 günde kamyonetlerde taşınan 100 küçükbaş ve 26 büyükbaş hayvan tespit etti. Hep konuşulur ya "Nerede o eski bayramlar?" diye! Bayram boyunca haberleri takip ederken dikkatimi nostalji dolu bir adres çekti. Kuşadası'nda ise bayramın en hareketli noktalarından biri Güvercin Ada. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Güvercin Ada Kalesi, Türkiye'nin ilk tematik Deniz Ticaret Tarihi Sergi Alanı'na da ev sahipliği ediyor. Makamına gelen herkesi tek tek karşılayan Arı'nın vatandaşlarla uzun uzun sohbet edip ikramlarda bulunması dikkati çekti.

Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci, başkan yardımcıları, meclis üyeleri, muhtarlar, belediye personeli, gönüllüler ve öğrencilerle birlikte "Mavi Beyaz" temizlik seferberliği başlattı. Ardından belediye çalışanları çöp poşetleriyle kocaman bir yazı oluşturdu: "Kirletmeyin! İyi Bayramlar." Açık söyleyeyim; benim dikkatimi çeken yalnızca temizlik çalışması olmadı. Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç da 9 günlük tatilde vatandaşları önce bayramın manevi iklimini yaşamaya, ardından Kayseri'nin tarih, kültür ve doğa rotalarını keşfetmeye davet etti. Konya Büyükşehir Belediyesi ise kurbanlık kesim ve satış yerlerinden toplu ulaşıma, otoparklardan mezarlıklara kadar birçok alanda tedbir aldı. Toplu ulaşım bayramın birinci günü ücretsiz, diğer günlerde yüzde 50 indirimli olacak. Konya'nın merkez Selçuklu Belediyesi de 200 kişilik nöbetçi ekiple sahada olacak. "Mobil Kuaför" aracı bayram öncesi kırsal mahallelerde, yaylalarda ve dağ köylerinde vatandaşların kapısını çalıyor. Bu hizmetten bugüne kadar 34 bin 861 kişi faydalanmış. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ekipleri, kentteki toplu taşıma araçlarını tek tek denetledi. Ordu Büyükşehir Belediyesi, vatandaşların kabir ziyaretlerini daha sağlıklı ortamda yapabilmesi için mezarlıklarda temizlik çalışması yaptı. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi de mezarlık ziyaretleri için ücretsiz ulaşım hizmetini bu yıl da sürdürüyor. Çorum Belediyesi'nin "Kurbanlarımız Çorumlu Kardeşlerimize" sloganıyla başlattığı Kurban Bağış Kampanyası da bu yıl devam ediyor.

Kimisi ceza korkusundan yakınıyor, kimisi "Az bile denetim var" diyor. Açık söyleyeyim: trafikte artık herkesin gözü yoldan çok tabelalarda. Üstelik sistem 30 dakikada bir güncelleniyor. Geçen yıl Kurban Bayramı tatilinde 3 bin 913 trafik kazası meydana geldi. Bu kazalarda 44 vatandaşımız olay yerinde hayatını kaybetti, 6 bin 370 kişi ise yaralandı. Ramazan Bayramı'nda da tablo farklı değildi: 2 bin 753 kazada 31 vatandaşımız can verdi, 4 bin 861 kişi yaralandı. Bir başka dikkat çeken konu ise "Çakarlı araçlar." Açık söyleyeyim; vatandaş artık trafikte siren sesiyle yol isteyen, sürekli "cart curt" yaparak ilerleyen araçlardan ciddi şekilde rahatsız. Ama hâlâ trafikte kendini ayrıcalıklı görenler var. Ege'de, Akdeniz'de denize girmek artık ciddi maliyet haline geldi. "Sahiller halkın" deniliyor ama uygulamada tablo pek öyle görünmüyor. İDO'nun gerçekleştirdiği seferle 216 yolcu yalnızca 25 dakikada adaya ulaştı. Çoğu kişi farkında bile değildi! Anavarza Bal'ın Adana Kozan'daki tesislerinde dünyanın en büyük ekolojik arı oteli için çalışma başlatması dikkatimi çekti.

Antik Kapadokya'da iki ayrı festival vardı. Biri Avantgarde Refined Kapadokya'nın ilk kez düzenlediği "Bloom in Cappadocia Festivali"ydi. Çünkü artık şehirlerin turizm gücü sadece otellerle değil; kültür, sanat ve gastronomiyle büyüyor. Kapadokya'daki ikinci durağım ise Nevşehir Valiliği ve Kapadokya Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen 5. Kapadokya Gastronomi Festivali oldu. Bu yılın teması "Yerel Miras, Yıldızlı Sofralar"dı. 73 yaşındaki emekli bir öğretmen anlattı bana hikâyelerini: "Ürgüp yemekleri unutulmasın istedik" dedi. "Bu ülkenin kalkınması için kız çocukları okumalı" dedi. 2-3 öğrenciyle başladıkları burs desteğinin bugün 35 üniversite öğrencisine ulaştığını öğrendim. Tam 18 kadın dönüşümlü çalışıyor. Ve başta gençlerimiz olmak üzere herkesin 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun.

Belçika Kraliçesi Mathilde ile beraberindeki 400 kişilik heyetin Türkiye ziyareti, bana göre sıradan bir diplomatik temas değildi. Tam 14 yıl sonra gerçekleştirilen "Ekonomik Misyon" kapsamlı ziyaret; enerji, savunma sanayi, havacılık ve teknoloji gibi birçok kritik alanda yeni bir dönemin kapısını araladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından "Mihmandar bakan" olarak görevlendirilen Göktaş ile İstanbul'daki resepsiyonda kısa da olsa görüşme fırsatı buldum. Siyasete Belçika'da başlayan, Avrupa'nın başörtülü ilk milletvekili olan Göktaş'ın, bugün Türkiye adına Belçika Kraliçesi'ne mihmandarlık etmesi, bana göre ziyaretin en dikkat çeken detaylarından biriydi. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nün hayata geçirdiği "Hastanem Temiz" uygulaması, bence sağlıkta dijital dönüşüm adına önem taşıyan işlerden biri olmuş. Mart başından bu yana sistem üzerinden 9 bin 700'den fazla geri bildirim alınmış. Afyonkarahisar, 2-6 Eylül'de âdeta dünyanın buluşma noktalarından birine dönüşecek. 2016 yılında "5 yılı görebilir miyiz?" hedefiyle başlayan Dünya Motokros Şampiyonası, bugün 9. yılına giriyor.