Sohbette üzerinde en çok durduğu konu İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde kurulacak Sıfır Atık Enstitüsü oldu. Son yıllarda sıfır atık denildiğinde akla geri dönüşüm kutuları, atık toplama sistemleri ve çevre kampanyaları geliyor. Ağırbaş'ın "Biz sıfır atığı 360 derece ele alıyoruz" sözü de bunu anlatıyor. Türkiye son 20-25 yılda elektrik talebini üç kat artırmış bir ülke. Türkiye'nin 2022 yılında yaklaşık 96,5 milyar dolarlık enerji faturası ödediğini hatırlatan Bayraktar, enerjide dışa bağımlılığı azaltmanın önemine dikkat çekti. Bayraktar'ın konuşmasında not aldığım cümlelerden biri şuydu: "Türkiye'nin birinci değil, sıfırıncı önceliği enerjisini verimli kullanmasıdır." Bence bu cümle önümüzdeki yılların en önemli başlıklarından biri olacak. Çünkü Türkiye bir taraftan artan enerji talebini karşılamaya çalışırken diğer taraftan 2053 net sıfır hedefine ulaşmak istiyor. Türkiye'de 30-40 milyon civarında eski bina stoku bulunduğu düşünüldüğünde işin büyüklüğü ortaya çıkıyor. Kamuda 2030 yılına kadar yüzde 30 enerji tasarrufu hedefi de bu dönüşümün önemli parçalarından biri.

183 ülkeden temsilcilerin katılacağı organizasyonda 120'den fazla bakan, 200'den fazla belediye başkanı ve 5 binden fazla yabancı misafir İstanbul'da buluşacak İstanbul, çevre ve sürdürülebilirlik alanında dünyanın en büyük buluşmalarından birine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 5-7 Haziran tarihleri arasında düzenlenecek Sıfır Atık Forumu'na 183 ülkenin katılması bekleniyor. Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, İstanbul Sıfır Atık Haftası boyunca kentin 39 ilçesinde 1.500'den fazla etkinlik gerçekleştirileceğini belirterek, vatandaşların da sürece aktif şekilde katılacağını söyledi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfı iş birliğinde 4-7 Haziran tarihleri arasında Atatürk Havalimanı'nda gerçekleştirilecek Sıfır Atık Festivali için ise 1 milyon ziyaretçi hedefleniyor. İstanbul Valisi Davut Gül ise İstanbul'un sıfır atık alanında uluslararası bir çekim merkezi haline gelmesini hedeflediklerini belirterek festivalin özellikle gençler için unutulmaz bir deneyim sunacağını söyledi.

Bayram boyunca, en çok konuşulan şakalardan biri şuydu: "Sivaslılar memlekete gitti, İstanbul boşaldı." Gerçekten de binlerce Sivaslı bayramda memleketinin yolunu tuttu. "Şehir nasıl?" diye sordum. Kent merkezindeki kalabalık zaman zaman İstanbul'un İstiklal Caddesi'ni hatırlatmış. Bekleme süreleri yer yer 10 saati buldu. Ayvalık, Çeşme, Kuşadası ve Bodrum limanlarında da manzara farklı değildi. "Her yerde Türkçe konuşan insanlar vardı." Hatta anlattığı bir sohbet daha da dikkatimi çekti: Bir Türk turist, yol parası, yurt dışı çıkış harcı, vize ücreti ve tatil harcamalarının tamamını topladığında bile Yunanistan'da Türkiye'ye göre daha uzun süre, daha konforlu tatil yaptığını söylemiş. Günün sonunda İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin işlettiği bir BELTUR tesisine uğradım. Küçük cam bardak çay 29 lira. İstediğinizde "bardak yok" denilip karton bardak veriliyor. Orta boy karton bardakta çay 39 lira, büyük boy çay 49 lira. Ama asıl dikkatimi çeken 500 mililitrelik Hamidiye suyun 20 liraya satılması oldu. Hamidiye Su, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin kendi iştirak şirketi. Marketlerde aynı suyu 5-6 liraya görmek mümkün. Elinde dışarıdan alınmış içecek ya da yiyecek bulunan vatandaşlara yüksek sesle, "Dışarıdan yiyecek içecek getirmek yasak" deniliyordu. Aynı gün Kadıköy Belediyesi'nin sosyal tesisine de uğradım. Orta boy çay 39 liraydı.

İstanbul ise bayram dolayısıyla yine derin bir nefes aldı. Ben de bayram boyunca İstanbul'daydım. En şaşırdığım detaylardan biri, Kurban Bayramı öncesinde, Konya'nın Meram ilçesindeki hayvan pazarında herkesin dönüp baktığı 780 kiloluk deve oldu. İstanbul'da ise bayram trafiği kadar kaçak kurbanlık denetimleri de konuşuldu. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekipleri, son 10 günde kamyonetlerde taşınan 100 küçükbaş ve 26 büyükbaş hayvan tespit etti. Hep konuşulur ya "Nerede o eski bayramlar?" diye! Bayram boyunca haberleri takip ederken dikkatimi nostalji dolu bir adres çekti. Kuşadası'nda ise bayramın en hareketli noktalarından biri Güvercin Ada. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Güvercin Ada Kalesi, Türkiye'nin ilk tematik Deniz Ticaret Tarihi Sergi Alanı'na da ev sahipliği ediyor. Makamına gelen herkesi tek tek karşılayan Arı'nın vatandaşlarla uzun uzun sohbet edip ikramlarda bulunması dikkati çekti.

Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci, başkan yardımcıları, meclis üyeleri, muhtarlar, belediye personeli, gönüllüler ve öğrencilerle birlikte "Mavi Beyaz" temizlik seferberliği başlattı. Ardından belediye çalışanları çöp poşetleriyle kocaman bir yazı oluşturdu: "Kirletmeyin! İyi Bayramlar." Açık söyleyeyim; benim dikkatimi çeken yalnızca temizlik çalışması olmadı. Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç da 9 günlük tatilde vatandaşları önce bayramın manevi iklimini yaşamaya, ardından Kayseri'nin tarih, kültür ve doğa rotalarını keşfetmeye davet etti. Konya Büyükşehir Belediyesi ise kurbanlık kesim ve satış yerlerinden toplu ulaşıma, otoparklardan mezarlıklara kadar birçok alanda tedbir aldı. Toplu ulaşım bayramın birinci günü ücretsiz, diğer günlerde yüzde 50 indirimli olacak. Konya'nın merkez Selçuklu Belediyesi de 200 kişilik nöbetçi ekiple sahada olacak. "Mobil Kuaför" aracı bayram öncesi kırsal mahallelerde, yaylalarda ve dağ köylerinde vatandaşların kapısını çalıyor. Bu hizmetten bugüne kadar 34 bin 861 kişi faydalanmış. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ekipleri, kentteki toplu taşıma araçlarını tek tek denetledi. Ordu Büyükşehir Belediyesi, vatandaşların kabir ziyaretlerini daha sağlıklı ortamda yapabilmesi için mezarlıklarda temizlik çalışması yaptı. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi de mezarlık ziyaretleri için ücretsiz ulaşım hizmetini bu yıl da sürdürüyor. Çorum Belediyesi'nin "Kurbanlarımız Çorumlu Kardeşlerimize" sloganıyla başlattığı Kurban Bağış Kampanyası da bu yıl devam ediyor.

Kimisi ceza korkusundan yakınıyor, kimisi "Az bile denetim var" diyor. Açık söyleyeyim: trafikte artık herkesin gözü yoldan çok tabelalarda. Üstelik sistem 30 dakikada bir güncelleniyor. Geçen yıl Kurban Bayramı tatilinde 3 bin 913 trafik kazası meydana geldi. Bu kazalarda 44 vatandaşımız olay yerinde hayatını kaybetti, 6 bin 370 kişi ise yaralandı. Ramazan Bayramı'nda da tablo farklı değildi: 2 bin 753 kazada 31 vatandaşımız can verdi, 4 bin 861 kişi yaralandı. Bir başka dikkat çeken konu ise "Çakarlı araçlar." Açık söyleyeyim; vatandaş artık trafikte siren sesiyle yol isteyen, sürekli "cart curt" yaparak ilerleyen araçlardan ciddi şekilde rahatsız. Ama hâlâ trafikte kendini ayrıcalıklı görenler var. Ege'de, Akdeniz'de denize girmek artık ciddi maliyet haline geldi. "Sahiller halkın" deniliyor ama uygulamada tablo pek öyle görünmüyor. İDO'nun gerçekleştirdiği seferle 216 yolcu yalnızca 25 dakikada adaya ulaştı. Çoğu kişi farkında bile değildi! Anavarza Bal'ın Adana Kozan'daki tesislerinde dünyanın en büyük ekolojik arı oteli için çalışma başlatması dikkatimi çekti.

Antik Kapadokya'da iki ayrı festival vardı. Biri Avantgarde Refined Kapadokya'nın ilk kez düzenlediği "Bloom in Cappadocia Festivali"ydi. Çünkü artık şehirlerin turizm gücü sadece otellerle değil; kültür, sanat ve gastronomiyle büyüyor. Kapadokya'daki ikinci durağım ise Nevşehir Valiliği ve Kapadokya Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen 5. Kapadokya Gastronomi Festivali oldu. Bu yılın teması "Yerel Miras, Yıldızlı Sofralar"dı. 73 yaşındaki emekli bir öğretmen anlattı bana hikâyelerini: "Ürgüp yemekleri unutulmasın istedik" dedi. "Bu ülkenin kalkınması için kız çocukları okumalı" dedi. 2-3 öğrenciyle başladıkları burs desteğinin bugün 35 üniversite öğrencisine ulaştığını öğrendim. Tam 18 kadın dönüşümlü çalışıyor. Ve başta gençlerimiz olmak üzere herkesin 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun.

Belçika Kraliçesi Mathilde ile beraberindeki 400 kişilik heyetin Türkiye ziyareti, bana göre sıradan bir diplomatik temas değildi. Tam 14 yıl sonra gerçekleştirilen "Ekonomik Misyon" kapsamlı ziyaret; enerji, savunma sanayi, havacılık ve teknoloji gibi birçok kritik alanda yeni bir dönemin kapısını araladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından "Mihmandar bakan" olarak görevlendirilen Göktaş ile İstanbul'daki resepsiyonda kısa da olsa görüşme fırsatı buldum. Siyasete Belçika'da başlayan, Avrupa'nın başörtülü ilk milletvekili olan Göktaş'ın, bugün Türkiye adına Belçika Kraliçesi'ne mihmandarlık etmesi, bana göre ziyaretin en dikkat çeken detaylarından biriydi. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nün hayata geçirdiği "Hastanem Temiz" uygulaması, bence sağlıkta dijital dönüşüm adına önem taşıyan işlerden biri olmuş. Mart başından bu yana sistem üzerinden 9 bin 700'den fazla geri bildirim alınmış. Afyonkarahisar, 2-6 Eylül'de âdeta dünyanın buluşma noktalarından birine dönüşecek. 2016 yılında "5 yılı görebilir miyiz?" hedefiyle başlayan Dünya Motokros Şampiyonası, bugün 9. yılına giriyor.

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi'nin bu yıl ilkini gerçekleştirdiği 1. Uluslararası Balıkesir Gastronomi Festivali'ni yerinde takip ettim. Türkiye'de gastronomi denilince akla ilk olarak Gaziantep, Hatay ve Adana gelir ya; açık söyleyeyim, Balıkesir bu organizasyon çizgisini koruyabilirse birkaç yılda o şehirlerle aynı cümlede anılan güçlü bir gastronomi merkezi hâline gelebilir. Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın, konuşmasında aslında festivalin neden önemli olduğunu tek cümlede özetledi. "Atıksız Mutfak Hareketi" ile sürdürülebilir gastronomi vizyonu oluşturuluyor. Festivalin açılış gününe denk gelen "Büyükşehir Belediye Başkanları Balıkesir Buluşması" da organizasyona ayrı bir hareket kattı. Bu yüzden Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Akın'ın yanı sıra CHP'li büyükşehir belediye başkanlarının da festivale katılması alandaki ilgiyi daha da artırdı. Festival boyunca iki ismin de alanda sürekli dolaşıp en küçük ayrıntıyla yakından ilgilendiğine tanıklık ettim. Balıkesir'in gastronomi heyecanının ardından bu kez rotam Kütahya'ydı. Kütahya Ticaret Borsası ile Hollanda Büyükelçiliği iş birliğinde düzenlenen "Yaban Mersini (Blueberry) Yetiştiriciliği Eğitimi ve Uluslararası İş Birliği Buluşması"na katıldım.

Ama birçok genç için artık en zor şey düğün yapmak değil, o kararı verebilmek. Eskiden ev kurmak zordu; şimdi ise evlenmeye karar vermek bile cesaret istiyor. Dar gelirli ailelere verilen 30 bin lira destek, elbette kıymetli. Belediyenin başlattığı "Evlilik Eğitim Programı"nda genç çiftlere, iletişimden aile hukukuna, sağlıktan bağımlılıkla mücadeleye kadar birçok konuda eğitim veriliyor. Aynı evin içinde birbirine uzaklaşan insanlar da çoğalıyor. O yüzden bu eğitim programı çok değerli bir işlev görüyor. Kıbrıs'ın sunduğu başka bir gerçek var: Yılda yaklaşık 300 gün güneş. "Bu kadar güneşi olan bir yerde bu kadar sıradan işler olmamalı" diyerek projeyi baştan ele almış. Haziran ayında temeli atılacak 60 milyon sterlinlik yatırım bu bakışın sonucu: 10 blok, 1159 daireden oluşuyor… Çok net söylüyorum; daha içeri girerken klasik terminal havasından farklı bir atmosfer hissediliyordu. Açılış boyunca İstanbul'un özel havacılıkta da iddiasını büyütmek istediği hissediliyordu. İGA artık yalnızca bir aktarma merkezi olmanın ötesine geçmek istiyor.

Aynı marka damacana su, aynı ilçede, mahalle mahalle farklı fiyatla satılıyor. Online siparişe bakıyorsunuz, 200 liradan 800 liraya kadar çıkan rakamlar var. Mesafe dediğiniz en fazla 15-20 kilometre. Su lüks değil, temel ihtiyaç. Su aynı su; ama fiyatı mahalleye göre değişiyor. Asıl mesele de tam burada başlıyor. Antalya Halkla İlişkiler Derneği'nin hayata geçirdiği ikinci Antalya Markaları Kongresi'ni yerinde takip ettim. Açılışta Antalya Valisi Hulusi Şahin kürsüdeydi. Altını çizdiği nokta önemliydi: "Antalya ekonomisi, Türkiye'nin en büyüklerinden biri, dünyada da bazı sektörlerde güçlü bir konuma geldi." Bu cümle aslında Antalya'nın geldiği noktayı özetliyordu. Kongrenin fikir sahibi Antalya Halkla İlişkiler Derneği Başkanı Güldal Siğinç ise bu buluşmanın arkasındaki niyeti net anlattı. 8-9 Mayıs'ta bahar sahaya iniyor. Muratpaşa Belediyesi'nin üretim tesislerinde yetiştirilen 130 bin dal çiçek, Ziya Gökalp Parkı'na taşınıyor. Yolunuz düşerse Antalya'nın Akdeniz'e uzanan o parkındaki Çiçek Desenleri Günleri'ne uğrayın. Avantgarde Refined Kapadokya'nın ev sahipliğinde 15-19 Mayıs'ta ilk kez düzenlenecek Bloom in Cappadocia başlıyor. Bir detay daha: Bloom in Cappadocia, Kapadokya Üniversitesi'nin 15-16 Mayıs'ta düzenlediği Gastronomi Festivali ile aynı tarihte.

Geçen hafta Ege'de iki önemli festival vardı. 15. Uluslararası Alaçatı Ot Festivali. Festival, Çeşme'de turizm sezonunun da bir fragmanı gibiydi. Oluşturulan Şefler Meydanı'nda farklı ülkelerden gelen 50 şef, Ege'nin eşsiz otlarını kendi mutfak kültürleriyle yorumladı. "Köklerden Dünyaya" teması da tam olarak bunu anlatıyordu. Festival alanında dolaşırken şunu açıkça görüyorsunuz: Bu iş sadece yemek değil; aynı zamanda üretim, emek ve hikâye. Çeşme Belediye Başkanı Lâl Denizli ve ekibini özellikle kutlamak gerekiyor. 61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu'nun startı bu yıl Çeşme'den verildi. Yani aynı anda sporla gastronomi iç içe geçti. Çeşme'den sonraki durağım Didim Akköy'dü. 2. Didim Ege Lezzetleri Festivali… Üç gün sürmüş, yaklaşık 140 bin ziyaretçi ağırlamış. Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay sahadaydı. Yan yana, iç içe. Orada oturan köylüler öyle içten, öyle misafirperver ki; yoldan geçen, dinlenen, bekleyen kim varsa çağırıyorlar, "Gel bir çay, kahve iç" diyorlar.